Từ Tây sang Ta, hễ có chống đối tiến hóa là phải nghe đến “hệ quả tàn khốc” của cái “lý thuyết vô thần” này, mặc dù sau nhiều năm ngồi xem và ngồi cãi với mấy người chống tiến hóa tui đúc kết rằng lý do mạnh mẽ nhất khiến họ chống đối là vì không muốn nhận tổ tiên là khỉ. OK, tạm thời ta cứ coi như động lực của họ hoàn toàn khách quan, là vì họ muốn bác bỏ “cơ sở khoa học” của hành động man rợ nhất con người có thể làm với con người, đó là diệt chủng. Thuyết tiến hóa có phải cơ sở khoa học cho quyền một chủng tộc/nhóm người này đại đồ sát/giết sạch một nhóm người khác?
Đầu tiên, ngay cả nếu như đúng là như vậy, thì điều đó cũng không làm mất đi tính đúng đắn khách quan của thuyết tiến hóa. Thuyết tiến hóa vẫn giải thích được sự xuất hiện của những sinh vật phức tạp hơn qua thời gian, những sinh vật càng ngày càng thích nghi với điều kiện sống, vẫn giải thích được tại sao chúng ta có đến >98% ADN giống với tinh tinh, và vì học thuyết khoa học là dùng để giải thích hiện tượng tự nhiên, còn giải thích được là còn đúng đắn. Nếu chúng ta dùng hệ lụy đạo đức để cấm đoán khoa học kỹ thuật, thì chúng ta trước hết phải cấm thuyết nguyên tử - atomic theory (pờ-rồ-tôn, nơ-trôn, ê-léc-trôn hồi đó mình học ☺ ) vì đó là cơ sở khoa học cho vũ khí hạt nhân, một thứ đại đồ sát vô cùng hiệu quả; cấm công nghệ thông tin, vì nó nền tảng của tên lửa đạn đạo và máy bay ném bom không người lái; trên hết, gần gũi nhất với chúng ta, cấm luôn định luật vạn vật hấp dẫn – theory of gravity, cơ sở khoa học của hàng ngàn người chết một năm vì nhảy lầu hoặc té từ trên cao xuống!!! Thấy nó kì cục chưa? Những người phản đối vũ khí hủy diệt hàng loạt và vận động nâng cao ý thức về an toàn lao động không bao giờ nhắm tới những cơ sở khoa học này, vì a) họ biết vấn đề nằm ở đâu: ở ý thức con người chứ khoa học thuần túy không có tội và b) họ thực sự quan ngại về vấn đề đó chứ không phải đang tìm cớ tẩy chay một môn khoa học mâu thuẫn với ý kiến cá nhân.
Đổ lỗi diệt chủng cho thuyết tiến hóa cũng như đổ lỗi bạo lực học đường cho bút bi vì nó là dụng cụ dùng trong một vài vụ học sinh đánh nhau và đổ lỗi giết người cho công ty sản xuất con dao dùng trong án mạng! Để phục vụ cho mục đích ban đầu của mình, là cắt gọt trái cây/giải thích các sinh vật sống, dao/học thuyết phải sắc bén và hiệu quả. Một khi dao đã bán ra/học thuyết đã xuất bản, người sản xuất/lập học thuyết chẳng còn bất cứ quyền kiểm soát nào với việc người ta dùng đồ mình để làm gì. Nhà sản xuất chỉ có thể gắn thêm miếng nhựa lên hầu hết phần thân dao để nó không thể xuyên sâu, nhưng không thể cản được lưỡi dao vẫn còn sức sát thương; Darwin chỉ có thể nói học thuyết tiến hóa không áp dụng được cho xã hội loài người, vì chúng ta có một kiểu tiến hóa độc nhất vô nhị, nhưng không thể cản được thuyết Darwin xã hội – social Darwinism do người khác nghĩ ra. Người thực sự khách quan muốn ngăn diệt chủng sẽ chống thuyết Darwin xã hội, không phải thuyết tiến hóa.
Darwin ngay từ đầu không hề muốn chứa chấp những thứ như chủ nghĩa Laissez Faire - tự do phóng niệm (nhà nước không nên can thiệp, ai nghèo ai khổ là do lỗi của họ, mọi thứ là cạnh tranh) và thuyết ưu sinh (sàng lọc chủng tộc). Hình: Darwin nói: “Cút ra khỏi nhà tao!”, nguồn.
Kế đến, coi thuyết Darwin xã hội - chủng tộc mạnh có quyền thay thế chủng tộc yếu hơn, (được phát minh không phải bởi Darwin mà là Herbert Spencer) với thuyết Darwin nguyên thủy - loài thích nghi dự trên chọn lọc tự nhiên, (mà xin lưu ý là thuyết tiến hóa hiện đại đã khác rất nhiều so với hồi năm 1859) là như nhau cũng như nói bánh xèo là một với bánh bông lan vì có chung chữ bánh! Có ba lý do mà chỉ cần một hiểu biết sơ đẳng về bản chất tiến hóa và chọn lọc tự nhiên (là 1) Bố mẹ di truyền các đặc điểm của mình cho con cái; 2) Trong một nhóm sinh vật luôn luôn có những sự khác biệt; 3) Môi trường luôn thay đổi và sẽ ưu ái những cá thể mang những khác biệt có lợi và gây khó khăn cho những cá thể mang những khác biệt có hại. Kết hợp hiện thực 1,2,3 ta thấy việc loài thay đổi theo thời gian là không thể tránh khỏi, đây chính là tiến hóa), ta sẽ thấy thuyết Darwin nguyên thủy cũng như thuyết tiến hóa hiện đại chẳng những không cổ súy mà còn là cơ sở để bác bỏ những thuyết về chủng tộc ưu việt.
- Thứ nhất, theo thuyết tiến hóa “xịn”, trên đời này không có sinh vật nào bẩm sinh cao cấp hơn sinh vật khác! Đúng vậy, bạn – kẻ đồng chủng với tôi đây, chúng ta không hề tiến hóa hơn môt con vi trùng. Tất cả sinh vật hiện sống trên Trái Đất này đều đã trải qua những trầm luân của 3.8 tỉ năm tiến hóa, tất cả đều là sản phẩm mới nhất, thích nghi nhất với môi trường xung quanh, tất cả đều tiến hóa như nhau, và chúng ta chỉ phức tạp hơn. Tùy theo môi trường, phức tạp chưa hẳn đã là tốt, mà thực ra chỉ cần đi xa khỏi cộng đồng – khỏi sự cung phụng thừa mứa của thế giới hiện đại – một chút thôi, chúng ta sẽ thấy rõ chúng ta kém cỏi cỡ nào. Cơ thể nhiều bộ phận với những protein mong manh của chúng ta sẽ không thể cạnh tranh nổi với những con vi khuẩn trong suối nước nóng, đơn bào giản dị thôi nhưng bảo vệ tốt. Bộ não thông minh của chúng ta đòi hỏi quá nhiều năng lượng (20% tổng năng lượng làm ra) nên không thể sống bằng địa y như những con tuần lộc ở đồng rêu ôn đới (không tính tới giải pháp của cư dân vùng này là mần thịt con tuần lộc :v). Là một sinh vật quá lệch về phần nhìn, lệ thuộc thị giác, nếu bỗng nhiên không còn ánh sáng nữa, (dịch bệnh làm con người mù hàng loạt chẳng hạn) những người sinh ra đã mù hoặc có khả năng đặc biệt vốn không hữu ích lắm là “thấy” bằng tai, bằng cảm giác cơ thể sẽ làm chủ thế giới.
Nhiều khi địa y cũng chẳng có mà ăn.
Đưa mớ ví dụ ra chỉ để nói rằng: theo tiến hóa, thích nghi cũng chỉ là tương đối, khi môi trường biến động – và sẽ luôn biến động, rồi mới biết mèo nào cắn mỉu nào. Nếu theo tiến hóa mà con người chúng ta, với những khác biệt cỡ Ma-mút hiển nhiên, không thể tuyên bố mình thượng đẳng về mọi mặt hơn cả một con trùng roi, làm sao một người da trắng có thể tuyên bố mình thượng đẳng về mọi mặt hơn một người da đen, hay ngược lại, khi sự khác biệt chỉ là bề ngoài và 0.01% ADN? Cơ sở số 3 của tiến hóa cho thấy, không có một tính trạng nào ưu việt vĩnh hằng, vậy một chủng tộc lấy cơ sở mình ưu việt ở điểm nào khi chưa và không thể nào làm xong thách đố triền miên của môi trường? Hay tự đặt ra các tiêu chuẩn rồi tự chấm điểm tối đa cho mình rồi đánh rớt hết đám còn lại như mấy ông da trắng hồi xưa? Khủng long bá đạo Trái Đất 160 triệu năm, rồi cũng chỉ còn hóa thạch và đám chim cò còn sót lại. Con người chúng ta xuất hiện mới 200,000 năm rồi tự tôn ba khía, rồi “chủng tộc thượng đẳng” này nọ lọ chai, có hài hước lắm không? Biết ra sao ngày mai? Tuyên bố “có một chủng tộc thượng đẳng” là mâu thuẫn với tiến hóa.
- Thứ 2, như đã nói ở hiện thực thứ 2 của tự nhiên - sự khác biệt trong nội bộ loài, là cơ sở để loài đó đối phó với hiện thực thứ 3, môi trường biến động. Diệt chủng lúc nào cũng là giết sạch một nguồn gen của loài người, một nhóm người vốn đã thích nghi với một điều kiện địa lý, khí hậu, nhất là dịch bệnh nào đó có thể sẽ lặp lại trong tương lai, làm giảm sự đa dạng của chúng ta, tiêu diệt cơ may sống sót nếu điều đó thực sự xảy ra. Diệt chủng còn gây nảy sinh lòng thù hận, mà khác với các sinh vật khác, chúng ta có thể truyền lòng thù hận này lại cho con cháu hàng ngàn đời sau, và thế là chiến tranh triền miên; cứ nhóm người này tiêu diệt phần lớn nhóm kia thì nguồn gen người lại nghèo nàn hơn. Vậy, diệt chủng – giảm đa dạng sinh học – kìm hãm tiến hóa và tiến bộ, đe dọa sự tồn vong của toàn nhân loại.
Ai có quyền quyết định nhóm người nào đáng sống? Chắc chắn không phải một trong số họ.
- Nếu có người bật lại: Tại sao ta không có quyền làm môi trường, làm thế lực chọn lọc, và dân tộc nào không tự vệ được thì phải nhường oxy? Sau 30 giây nhìn người này bằng cặp mắt kì thị, bạn có thể trả lời lại như sau: Nên nhớ, chọn lọc tự nhiên là khách quan, không có chủ đích. Một cơn gió lốc dù chọn ra những con chim có sải cánh trung bình làm kẻ chiến thắng, không cố tình quật chết hết những con chim có sải cánh quá dài hay quá ngắn. Một đợt phun trào núi lửa không nhằm mục đích nuốt chửng những con hươu chạy chậm hơn hay kém chịu nóng hơn, nó chỉ là dung nham cần phải ra khỏi lòng đất theo địa lý tự nhiên. Dù con chim có mổ chết con ngài con bướm nào không có màu sắc hòa cùng với thân cây hơn, khó phát hiện hơn, nó chỉ muốn no bụng mà thôi.
Đố thấy con ngài :3
Tóm lại, dù thiên nhiên có tàn khốc, nó không tàn nhẫn, nó không có ác ý. Khi con người không có ác ý, chúng ta cũng là một lực lượng chọn lọc đáng nể, tạo ra rất nhiều giống cây trồng, vật nuôi, tạo sự no ấm cho bản thân. Nhưng khi nhìn lại lịch sử, đúng là chúng ta đã có tác động chọn lọc nhau, tạo ra những dân tộc vô cùng gang thép – có lịch sử tự vệ và phản công ngàn đời như người Việt ta – nhưng đó là không phải là “chọn lọc” mà chỉ là kết quả của những cuộc diệt chủng không triệt để mà kẻ diệt chủng không mong muốn. Với quan điểm “nhổ cỏ tận gốc”, dân tộc này diệt chủng dân tộc kia là muốn giết sạch hết, không có một đặc điểm nào kẻ bị diệt có thể có mà có thể làm kẻ đi diệt chủng cho phép một số nào đó sống sót. Như lúc đó tư tưởng Đức Quốc Xã đã là giết người Do Thái họ coi là sâu mọt của nhân loại rồi, thì người Do Thái nào cũng là sâu mọt thôi, người đó có đến từ Đức hay Ba Lan, giúp việc hay bác sĩ, cao thấp, béo gầy. Một buồng khí độc không chọn lọc được gì, vì nồng độ đã được tính toán để không một ai có thể sống sót.
Nếu một bài thi định sẵn trả lời thế nào cũng rớt thì đó không phải là chọn lọc mà là trù dập. Nếu thiên tai không cho một con đường nào để sống thì đó không phải chọn lọc mà là tàn sát. Nếu chỉ đơn thuần thấy là giết mà không cho cơ hội thì đó không phải là chọn lọc mà chỉ là thù ghét. Trong cơn say máu của con người, với bao toan tính, định kiến và oán hận chủ quan, con người “chọn lọc” kiểu gì, ai xem lịch sử cũng đã thấy – và nhân loại có lương tri thì không bao giờ cho phép điều đó lặp lại.
Cuối cùng, chống tiến hóa chỉ là ném đá vào bóng phản chiếu của con rắn Hydra nhiều đầu là sự tàn ác của con người. Cấm thuyết tiến hóa thì con người vẫn sẽ giết nhau, ta đã luôn luôn tự tìm cho mình một lý do hết sức có lý nào đó để hà hiếp người khác – và tiến hóa chỉ là một trong những cái cớ mới hơn “ý trời” và “khai sáng văn minh”; như Hydra chặt đầu này mọc đầu khác, không có tiến hóa thì vẫn có những lẽ hùng hồn như “không gian sinh tồn”, “hỗ trợ quân sự”, “chống khủng bố” v.v.. Ngược lại, hiểu biết đúng đắn về tiến hóa chính là thuốc giải cho nạn phân biệt chủng tộc, vốn vô cùng ngu dốt theo quan điểm tiến hóa. Và, ngay cả khi tiến hóa trực tiếp ra lệnh cho chúng ta giết nhau – mà như đã nói ở trên chắc chắn là không phải, thì chúng ta cũng đừng là cậu sinh viên Đại học phân bì với đứa trẻ 6 tháng vì nó được bạ đâu tè đấy còn cậu thì không – chúng ta đã qua thời kì mông muội ‘giết hay bị giết’, chúng ta văn minh hơn, hội nhập hơn, hiểu biết hơn, không còn ngập ngụa trong những sợ hãi dị đoan, không còn dễ dàng bị thao túng, xách động thì chúng ta đừng man rợ như những gì cha ông ta đã phải gánh chịu.
Như đã nói loài người không có quyền tự đứng ra chọn lọc nội bộ mà không có một cơ sở nào vững chắc ngoài một số đặc điểm “mèo khen mèo dài đuôi” một cách chủ quan, vì dù chúng có thực sự ưu việt đi nữa, chúng ta không biết ngày mai nhân loại sẽ cần gì để sống sót, và ta thật sự không có sự khách quan cần thiết. Tiến hóa không những không ủng hộ mà còn có thể là cơ sở khoa học phản bác lại những luận điệu phi lý về chủng tộc, hướng con người đến một thế giới văn minh và hiểu biết hơn. Nhưng đến cuối cùng, quyền lựa chọn tàn sát, hủy diệt hay hòa hợp, bác ái vẫn luôn nằm trong tay chúng ta.
