Ai Đang Từ Bỏ Tiến Hóa? Phần 1

Rần rần bà con đang đồn cả thế giới đang quay lưng lại với thuyết tiến hóa. Thế mà EvoLit tui lại không biết! Cùng coi thử coi thiệt sự có ai từ bỏ tiến hóa không?

I. Giới khoa học?

"Giới khoa học trên toàn thế giới càng ngày càng chối bỏ thuyết Darwin"

http://www.daikynguyenvn.com/khoa-hoc/su-that-ve-thuyet-tien-hoa-ky-2-gioi-khoa-hoc-dang-tu-bo-hoc-thuyet-darwin.html

Luận điểm 1. Các nhà tiến hóa quá quắt trong phát biểu trong khi tỉ lệ tin tưởng vào thuyết tiến hóa thự sự không cao (2014)?

Đồng ý, Dawkins thì nổi tiếng là ngông rồi (chú ý câu gốc là "sane and educated", tỉnh táo và có giáo dục, dù vẫn ngông). Nhưng cái chính ở đây là cái gì làm nên tính đúng đắn của một học thuyết khoa học? Tôi sẽ nói cái đó sau. Trước hết là những cái không đã: 

Học thuyết không sống nhờ phát ngôn. Chắc các bạn sẽ đồng ý: Học thuyết không biết nói, nên hãy cho nó đứng hay đổ dựa trên thực lực thôi, còn các nhà khoa học nhiều khi cũng "vạ miệng". Còn rất nhiều nhà khoa học tiến hóa nổi tiếng khác, với quan điểm cứng rắn được thể hiện mềm mỏng hơn rất nhiều, VD Francis Collins, một nhà tiến hóa hữu thần mà cả những người chống tiến hóa cũng khoái trích dẫn khi "thuận tiện".

“Bằng chứng ủng hộ cho việc mọi sinh vật đều từ một tổ tiên chung mà ra thật sự áp đảo. Là một người đạo Ki-tô tin tưởng vào Kinh Thánh, tôi có lẽ chẳng muốn đó là sự thật. Nhưng sự thật là vậy. Sẽ chẳng có ích lợi gì cho đức tin khi cố gắng chối bỏ điều đó.”  (Nguồn trên hình)

Kenneth R. Miller, giáo sư đại học Brown, tuy ngưỡng mộ tài năng Dawkins, cho rằng khi ông nhìn vào cùng một vũ trụ với Dawkins, ông thấy trong tiến hóa “…sự thông thái của một vị Chúa có tầm nhìn và có mục đích, hoạch định một thế giới sung túc và năng động…” . Tui nói ngay và luôn, 2 điều này không hề mâu thuẫn với nhau. Trong các nguyên lí tiến hóa, chẳng có dòng nào ghi “không bao giờ được có can thiệp siêu nhiên”; tiến hóa không ép buộc một thế giới quan vô thần.

Nhà sinh học Ki-tô Giáo Kenneth Miller, thêm hình theo sự hăm dọa của bạn đọc :(

Thuyết tiến hóa là một quan điểm chung về nguồn gốc sinh vật, cách mỗi nhà khoa học trình bày nó lại tùy vào thế giới quan và tâm tính riêng; chỉ cái chung mới là tiếng nói của tiến hóa :).

Học thuyết không sống nhờ vào ý kiến người đi đường. 

           
           Các bạn làm theo tôi nhá, có số là phải kiểm tra :). Bài viết khẳng định 42% người Mỹ được khảo sát cho rằng “sự sống là do đấng Tạo Hóa mà ra”, chỉ có “19% tin vào tiến hóa”, nhưng không ghi nguồn, nhưng vì tui mò hay nên ra GALLUP. Bài viết ghi “nhầm” vì khảo sát này về nguồn gốc con người chứ không phải sự sống nói chung và “quên” ghi thêm là có tới 31% người được hỏi tin con người đã tiến hóa, nhưng có Chúa hỗ trợ. Vậy, nếu tính tổng số người tin con người có tiến hóa, bằng mọi cách, chẳng phải là 50%, là… ờ… nhiều hơn số người không tin? 

            Cũng theo khảo sát GALLUP năm 2010, đúng là trình độ học vấn có ảnh hưởng phần nào tới quan điểm về nguồn gốc (nhưng vâng, Dawkins vẫn ngông ạ).

Hệ thống niềm tin>	Sáng tạo luận	Tiến hóa hữu thần	Tiến hóa tự nhiên
Niềm tin>	Chúa Trời tạo ra con người gần giống như hình dạng hiện tại trong vòng 10,000 năm trở lại đây.	Con người đã phát triển qua hàng triệu năm từ các dạng sống ít tiên tiến hơn nhưng Chúa Trời đã dẫn dắt quá trình này, bao gồm cả việc tạo ra con người.	Con người đã phát triển qua hàng triệu năm từ các dạng sống ít tiên tiến hơn. Chúa Trời không có vai trò gì trong quá trình đó.
Mọi người	40%	30%	16%
Cao học	22	49	25
Tốt nghiệp đại học	37	38	21
Có từng học đại học	44	36	16
Tú tài hoặc thấp hơn	47	34	9

            Mặt khác, Mỹ là một quốc gia hơi kì cục để dùng làm đại diện cho sự chấp nhận với tiến hóa, vì đây là một đất nước khá nặng tôn giáo, và bản chất dân chủ tận răng làm cho nhiều tổ chức có thể bành trướng, lấn át khoa học, điều khó xảy ra ở những nước có trình độ phát triển tương đương. Xét trên quy mô thế giới, trong tất cả các nước được khảo sát trong một nghiên cứu đăng trên tạp chí uy tín New Scientist, dẫn và làm đẹp trên tạp chí The Economist, tỉ lệ chấp nhận tiến hóa đều rất cao, toàn bộ hơn 50% chỉ trừ Mỹ (chỉ cao hơn có Thổ Nhĩ Kỳ), hoàn toàn xa rời những nước phát triển khác. So ra thì tỉ lệ tin tiến hóa đang LÊN.  

            
             Vậy, con số thực tế mức chấp nhận toàn cầu không ủng hộ cho “sự thật” tiến hóa đang giãy chết mà bà con đang nói.

Luận điểm 2. Hàng ngàn nhà khoa học đang chống đối thuyết tiến hóa?

"...gần như tất cả các nhà khoa học tiên phong cha đẻ của các ngành khoa học từ cổ chí kim, thì hoặc là không cần biết đến thuyết tiến hóa hoặc là hoàn toàn không tin thuyết tiến hóa."

              Khẳng định này cũng to lắm. Vấn đề: thuyết tiến hóa được trình làng một cách có hệ thống bởi Darwin-Wallace năm 1859, từ cổ chí kim thì biết bao xa trước Công Nguyên, có công bằng không? Thử đổi thử một ngành khoa học gần đây vào: Gần như tất cả các nhà khoa học tiên phong cha đẻ của các ngành khoa học từ cổ chí kim, thì hoặc là không cần biết đến thuyết tương đối hoặc là hoàn toàn không tin thuyết tương đối. Chết từ hồi nẳm thì sao mà biết, mà tin?

              Tuy nhiên những nhà tự nhiên trước Darwin người Hy Lạp, La Mã, Trung Hoa... từ thời cổ đại, nhờ sự quan sát sắt bén và kỹ lưỡng cũng đã có tư duy tiến hóa, nhận thấy sự thay đổi của sinh vật theo thời gian và nghĩ đến khái niệm sinh vật này có nguồn gốc từ sinh vật khác. Anaximander xứ Miletus (~610 – 546 TCN), triết gia Hy Lạp trước thời Socrates (lưu ý, thời cổ đại các nhà triết học rất đa năng, đảm nhiệm vai trò tìm hiểu thế giới tự nhiên của nhà khoa học ngày nay) đã cho rằng các sinh vật đầu tiên xuất hiện từ môi trường ẩm và con người phải được sinh ra từ sinh vật khác. Trường phái tiến hóa của triết gia Hy Lạp Epicurus (341 – 270 TCN) được nhà thơ và triết gia La Mã Lucretius trình bày dưới dạng bài thơ De rerum natura, về nhiều sinh vật được mẹ Trái Đất Gaia sinh ra nhưng chỉ những loài thích nghi nhất có thể duy trì nòi giống. Trang Tử, tác gia Đạo giáo  (~365 – 290 TCN) cho rằng sinh vật có biến đổi, thích nghi. Đạo giáo tỏ rõ quan điểm phản đối ý tưởng rằng sinh vật là bất biến (ý tưởng kéo dài mãi đến vài thế kỷ gần đây ở phương Tây), cho rằng những thuộc tính khác nhau của chúng là để ứng biến với môi trường, vạn vật và con người luôn trong trạng thái biến đổi không ngừng, là "Đạo"... Và còn các luồng tư tưởng từ thời Trung Cổ đến Phục Hưng, từ thế giới Hồi giáo cũng như các tư tưởng sơ khai phương Tây, nhìn nhận sự đấu tranh sinh tồn và bóng gió về sinh vật biến chuyển, vì ngại quan điểm độc tôn đương thời về một thế giới hoàn hảo ngay từ đầu . Tuy không hệ thống nào được phát triển chi tiết và vững chãi như thuyết Darwin – Wallace, nhưng đã cho thấy tiến hóa là một kết luận cổ xưa và toàn cầu.

            Đương đại, bài viết này của daikynguyenvn.com (ĐKN) dẫn chứng bản danh sách của viện Discovery (là một tổ chức trá hình, không liên quan gì đến kênh Discovery nổi tiếng) nêu tên 1000 nhà khoa học (thời điểm công bố là 100 gom từ năm 2001) không đồng tình với thuyết tiến hóa để tạo ấn tượng cho đồng bào về một sự lục đục thật sự trong nội bộ giới khoa học. Để đáp lại, tổ chức vì Giáo dục Khoa học Mỹ (NCSE) đã lập 1 danh sách các nhà khoa học tuyên bố ủng hộ tiến hóa, và điều đặc biệt là họ chịu chơi chấp, chỉ nhận những người có gốc tên Steve (Steven, Stephen, Stephanie...), theo NSCE chỉ chiếm 1% giới khoa học và gom được hơn 1300 chữ ký, với mục tiêu 100 Steve ban đầu đạt được chỉ trong 10 ngày, trong đó có 2 người đạt giải Nobel Steven Weinberg and Steven Chu, 200 trong tháng đầu tiên, Steve 300 là nhà vật lý lý thuyết vĩ đại Stephen Hawking.

   

             Ngoài ra, xem kỹ những tuyên bố mà các nhà khoa học đã ký trong danh sách Viện Discovery:

“Chúng tôi hoài nghi những khẳng định về  khả năng của đột biến ngẫu nhiên và chọn lọc tự nhiên trong việc giải thích sự đa dạng của sự sống. Chúng ta cần xem xét cẩn thận hơn những bằng chứng cho thuyết Darwin”.

Nguyên văn:

Ẩn/Hiện nội dung

"We are skeptical of claims for the ability of random mutation and natural selection to account for the complexity of life. Careful examination of the evidence for Darwinian theory should be encouraged."

Nguồn: http://www.daikynguyenvn.com/

           Đấy, chỉ là muốn xem xét lại vai trò của chọn lọc tự nhiên, vốn chỉ là 1 trong những cơ chế tiến hóa mà Darwin đã nêu ra. tiến hóa đã tiến hóa xa kể từ thời Darwin rồi, và đã có những cơ chế mới. Vậy, bản danh sách 1000 kia thật ra không hẳn là những người tin rằng tiến hóa không xảy ra hay sự sống không chung nguồn gốc, chỉ là còn lấn cấn về vai trò đột biến ngẫu nhiên và chọn lọc.

            So nó với tuyên bố cực kỳ rõ ràng của Danh Sách Steve: "Tiến hóa là một nguyên lý tối quan trong, có cơ sở vững chắc, có khả năng thống nhất những ngành khoa học sinh học, và tuyệt đại đa số các bằng chứng khoa học ủng hộ cho quan điểm rằng tất cả mọi sinh vật đều có chung nguồn gốc. Dù cho có những cuộc tranh luận thực sự về mô hình và các quá trình tiến hóa, không hề có sự nghi ngờ khoa học nghiêm trọng nào về việc tiến hóa có xảy ra hay không hay liệu chọn lọc tự nhiên có phải là cơ chế chính cho hiện tượng này không. Đưa ngụy-khoa học trường phái Sáng tạo luận, bao gồm nhưng không giới hạn bởi “Thiết kế thông minh”, vào chương trình khoa học của các trường công lập ở nước ta là không chính đáng về mặt khoa học và vô trách nhiệm về mặt sư phạm.”

Nguyên văn:

Ẩn/Hiện nội dung

"Evolution is a vital, well-supported, unifying principle of the biological sciences, and the scientific evidence is overwhelmingly in favor of the idea that all living things share a common ancestry. Although there are legitimate debates about the patterns and processes of evolution, there is no serious scientific doubt that evolution occurred or that natural selection is a major mechanism in its occurrence. It is scientifically inappropriate and pedagogically irresponsible for creationist pseudoscience, including but not limited to "intelligent design," to be introduced into the science curricula of our nation's public schools."

            Về danh sách của ông Bergman, nếu tập hợp 10000 chữ ký dễ thì sao ông chưa làm? Nghe quen quen như câu "Đề dễ mà, tao mà chịu làm hết sức là 10 điểm như chơi!". Vì việc đó thật ra hơi bị khó à nghen: Theo khảo sát của PEW chào mừng ngày Darwin, 98% nhà khoa học thuộc AAAS (Hiệp hội vì Tiến bộ Khoa học Mỹ), tổ chức vì khoa học nói chung lớn nhất thế giới, đồng tình với thuyết tiến hóa. Theo một khảo sát cũ hơn của GALLUP, nếu chỉ tính các nhà khoa học chuyên ngành sinh học và sự sống (những người có nhiều kiến thức nhất về vấn đề này), con số lên tới 99.85%. Nếu vậy, tại sao NSCE không tổ chức một cuộc xin chữ ký kiểu "bình thường" trên? (Mà nếu cho bất kỳ ai ký, thì con số sẽ áp đảo rất rất nhanh), mà họ chọn cách lập một danh sách "móc họng", để cho quần chúng thấy: khoa học không phải là một nền dân chủ, ai nhiều "phiếu" hơn thì lên ngôi.

29% người Mỹ không tin 98% nhà khoa học ủng hộ tiến hóa. Số còn lại không biết/thông thèm trả lời.

             Người chống tiến hóa luôn luôn rêu rao tiến hóa đang bị các nhà khoa học tẩy chay, gần sụm rồi, gần sụm rồi, mặc kệ ý kiến thực sự của cộng đồng khoa học. Chiến lược của họ tỏ ra có hiệu quả, vì chỉ có 66% người Mỹ trong cuộc khảo sát trên cho rằng các nhà khoa học đồng tình với tiến hóa. ĐKN đưa trích dẫn của Hitler về lời nói dối lớn, rằng một lời nói dối lặp lại đủ nhiều lần thì người ta sẽ tin, câu này nên áp dụng cho những hành động của bên nào mới đúng đây?

 

             Để dứt điểm về vụ danh sách, các bạn có thể đoán được tài liệu ở trên viết gì không? Đó là danh sách 100 nhà khoa học chống thuyết tương đối của Einstein. Để đáp lễ, Einstein trả lời gọn: “Nếu tôi sai, thì chỉ một là đủ.” Đó là một người có thể đưa ra được một phản biện xứng đáng, chứ đừng kéo cho đông rồi chỉ trích mơ hồ, yếu ớt, nha?

***

Bài gốc dài quá chừng, phản biện phải dài gấp 3. Viết ẩu nên chưa sửa gọn đẹp, nguồn ngọn cũng thêm cho hợp lệ chứ chưa format đàng hoàng, chủ yếu đưa cho được nội dung ra cho nóng. Đón đọc phần tiếp theo sắp ra sớm sớm, giải quyết chuyện "các nhà bác học lỗi lạc chống tiến hóa"

Read More

Phản biện ông Phạm Việt Hưng, Phần 1

Chào mừng cộng tác viên mới của Thư Viện Tiến Hóa, T.N. Bạn là người có tâm huyết với giáo dục khoa học và có đủ kiến thức để cầm bút có trách nhiệm, hy vọng trong tương lai trang web mình sẽ càng ngày càng triệt phá nhiều thông tin phản khoa học hơn.

Cách hiểu sai về tiến hóa: tranh luận người rơm

Tác giả: T.N.

Tiến hóa là học thuyết ra đời cách đây 150 năm. Trong quãng thời gian dài ấy, thuyết tiến hóa phải trải qua một quá trình kiểm tra và xác minh gắt gao từ cộng đồng khoa học. Và sau 150 năm kiểm định, bây giờ, chúng ta đã có thể kết luận về tính đúng đắn của thuyết tiến hóa. Đây là quan điểm của The National Science Teachers Association (Hiệp hội giáo viên khoa học quốc gia), thành lập năm 1944, là tổ chức lớn nhất thế giới có nhiệm vụ thúc đẩy và cải tiến việc dạy và học khoa học:

“The National Science Teachers Association (NSTA) strongly supports the position that evolution is a major unifying concept in science and should be emphasized in K–12 science education frameworks and curricula. Furthermore, if evolution is not taught, students will not achieve the level of scientific literacy needed to be well-informed citizens and prepared for college and STEM careers. This position is consistent with that of the National Academies, the American Association for the Advancement of Science (AAAS), and many other scientific and educational organizations.”(http://www.nsta.org/about/positions/evolution.aspx)

(Hiệp hội giáo viên khoa học quốc gia ủng hộ mạnh mẽ quan điểm cho rằng tiến hóa là một khái niệm có tính thống nhất quan trọng trong khoa học và nên được nhấn mạnh trong khuôn khổ và chương trình giảng dạy khoa học K-12. Hơn nữa, nếu tiến hóa không được dạy, sinh viên sẽ không có được mức độ kỹ năng khoa học cần thiết để trở thành các công dân có tri thức và chuẩn bị cho đại học và các nghề nghiệp thuộc STEM. Quan điểm này thống nhất với các quan điểm của viện hàn lâm quốc gia, Hiệp hội vì sự tiến bộ khoa học của Mỹ và nhiều tổ chức khoa học và giáo dục khác)

Như vậy, tính đúng đắn của tiến hóa đã được xác nhận bởi các hiệp hội khoa học và được đưa vào nhà trường. Tuy nhiên, hiện nay vẫn có các thông tin không chính thống rải rác trên internet phê phán thuyết tiến hóa. Vậy câu hỏi đặt ra là tại sao họ lại phê phán thuyết tiến hóa? Một lý thuyết đã được thử thách trong 150 năm và được xác nhận là đúng. Có phải do bản thân thuyết tiến hóa hay còn có yếu tố tác động nào khác?

Khi đề cập đến các tranh luận chống tiến hóa, chúng ta thường nói người này nói thế này, người kia nói thế nọ. Việc đánh giá chung chung như thế sẽ không thể trả lời được câu hỏi trên. Do đó, chúng ta cần đánh giá một cách tỷ mỉ từng cá nhân cụ thể để có thể tìm ra các yếu tố đã chi phối cách hiểu sai lạc về tiến hóa của họ.

Một trong những trang web đang lớn mạnh hiện nay về chống tiến hóa là của một nhà toán học tên là Phạm Việt Hưng (https://viethungpham.com/). Là một nhà toán học, do đó khi đề cập đến tiến hóa, một lĩnh vực thuần sinh học, ông Hưng đã viết không nhiều các tranh luận của chính ông. Mà thay vào đó, ông Hưng đã trích dẫn ra rất nhiều câu nói của các nhà khoa học khác nhau để ủng hộ cho quan điểm của ông. Do đó, ông Hưng đã chủ động phủ lên các bài viết của mình màu sắc khoa học. Thật sự tôi khó có thể kiểm chứng các trích dẫn này của ông Hưng vì ông không đưa ra nguồn của trích dẫn. Do đó, tôi sẽ tập trung phần lớn vào phần trả lời các góp ý (comment) từ đọc giả của ông Hưng sau mỗi bài viết vì phần này sẽ phản ánh chính xác quan điểm của ông Hưng khi cho rằng tiến hóa là sai.

Quan điểm đầu tiên mà ông Hưng đưa ra là “Làm thế nào để loài khỉ (hoặc vượn, tinh tinh) với 54, hoặc 48, hoặc 42 nhiễm sắc thể có thể biến thành loài người với 46 nhiễm sắc thể?” (https://viethungpham.com/2015/09/06/the-worst-mistake-in-science-sai-lam-te-hai-nhat-trong-khoa-hoc/)

Hay nói một cách ngắn gọn: theo quan điểm của ông Hưng, thuyết tiến hóa cho rằng khỉ tiến hóa thành người. Điều này là không thể xảy ra, và do đó thuyết tiến hóa là sai.

Cách dựng người rơm

Ở đây, ông Hưng đã sử dụng một thủ pháp gọi là tranh luận người rơm (straw man argument). Trong bất kỳ một cuộc tranh luận khoa học nào, để chứng tỏ lý thuyết của đối phương là sai, chúng ta có xu hướng tìm ra những bằng chứng để chứng tỏ lý thuyết đó là sai. Tuy nhiên, trong tranh luận người rơm, một người rơm được cố tình dựng lên. Người rơm này chính là phiên bản sai lạc của lý thuyết ban đầu. Phiên bản sai lạc này thường là việc cố tình bóp méo, điều chỉnh, hiểu sai so với phiên bản gốc. Từ đó, người phản biện chỉ việc đánh đổ người rơm này để dẫn đến việc kết luận là lý thuyết đó là sai.

Tranh luận người rơm thường được xem là một thủ pháp thâm độc vì nó xuyên tạc phiên bản gốc. Điều này thể hiện sự thiếu hiểu biết, vô ý hay cố tình, của người phản biện trong lĩnh vực đang tranh luận. Do đó, ở các xã hội tiên tiến, tranh luận người rơm không bao giờ được chấp nhận trong các hội nghị khoa học hay các diễn đàn lớn của khoa học.

Ông Hưng đã dựng lên một người rơm với nội dung: thuyết tiến hóa cho rằng khỉ tiến hóa thành người. Sau đó ông đánh đổ người rơm này khi cho rằng số lượng nhiễm sắc thể của loài là cố định. Do đó, không thể có khả năng rằng “khỉ (hoặc vượn, tinh tinh) với 54, hoặc 48, hoặc 42 nhiễm sắc thể có thể biến thành loài người với 46 nhiễm sắc thể”. Từ đó ông kết luận rằng tiến hóa là sai.

Sự thật

Sự thật là Darwin đã thật sự nói gì? Trong cuốn sách nổi tiếng của Darwin : The descent of man, and selection in relation to sex, nhà xuất bản London: John Murray, bản lần thứ nhất, xuất bản năm 1871, ở trang 197.

Tôi xin trích một phần đáng chú ý từ trang 197 như sau: “If the anthropomorphous apes be admitted to form a natural sub-group... we may infer that some ancient member of the anthropomorphous sub-group gave birth to man”.

Tôi sẽ chưa vội chuyển ngữ phần này sang tiếng Việt. Vì việc làm đầu tiên, chúng ta cần phải hiểu một số thuật ngữ quan trọng xuất hiện trong đoạn trích dẫn trên. Việc hiểu sai thuật ngữ có thể dẫn đến việc diễn dịch sai ý muốn của tác giả.

Trong đoạn trích dẫn trên, chúng ta thấy xuất hiện từ ape. Vậy ape là gì, chúng ta sẽ hiểu rõ hơn khi phân tích sự phân loại của bộ linh trưởng. Trong hệ thống phân loại sinh vật ta có các cấp độ như sau : Bộ > Họ > Chủng > Loài. Trong đó, mỗi cấp độ có thể được phân chia thêm thành các phân lớp nhỏ hơn. Ví dụ ở bộ (order), ta có phân bộ (suborder), phân bộ nằm giữa bộ và họ. Chúng ta sẽ bám sát trật tự này để xác định vị trí của ape trong bộ linh trưởng.

Bộ linh trưởng được chia thành 2 phân bộ prosimians (từ này thường được thay thế bằng Strepsirrhini) và simians. Trong đó, simians là linh trưởng bậc cao. Còn prosimians mang các đặc điểm sơ cấp hơn so với simians (tiền tố pro- trong tiếng latin là “trước”). Linh trưởng bậc cao được phân chia thành 2 nhóm : Catarrhini bao gồm Ape và Khỉ (ở châu phi và châu á); nhóm thứ 2 là Platyrrhini là khỉ sống ở Châu Mỹ.

Siêu họ Apes (Hominoidea) là loài linh trưởng không đuôi và được phân chia thành 2 họ là Hominoidea và Hominidae (còn được gọi là hominids hay họ vượn người). Họ Hominidae được chia thành 2 phân họ là Ponginae (đại diện là đười ươi) và phân họ Homininae. Trong phân họ Homininae, chúng ta chia ra 3 chủng là Gorilla – gôrila, Pan - tinh tinh và Homo - loài người và các tổ tiên trung gian

Chúng ta có thể tóm tắt trật tự rắc rối và khó nhớ trên bằng một sơ đồ sau:

Như vậy, loài người (và các tổ tiên trung gian) cùng với vượn (tinh tinh, gorilla và đười ươi) đều là loài linh trưởng không đuôi thuộc họ vượn người (Ape). Do đó, loài người hoàn toàn không phải tiến hóa từ khỉ theo quan niệm thực sự của tiến hóa. Mặt khác, theo sơ đồ, họ hàng gần nhất của loài người là Tinh Tinh. Đúng như mối quan hệ trên, chúng có số nhiễm sắc thể gần nhất với chúng ta, 48 so với 46, và nguyên nhân cũng đã được tìm ra bằng phương pháp di truyền, độc lập với tiến hóa: 2 cặp nhiễm sắc thể đã nhập làm một (sẽ có bài chi tiết hơn, lúc này, chúng ta tỉ tập trung mổ xẻ sự lệch lạc của ông Hưng về tiến hóa và cách phản biện khoa học).

Theo cách hiểu của ông Hưng về tiến hóa: người có nguồn gốc từ khỉ và vượn. Theo sơ đồ trên, ta thấy người và khỉ không có quan hệ tổ tiên với nhau. Vậy còn vượn thì sao? Tôi xin trích lại câu nói của ông Hưng : “Làm thế nào để loài khỉ (hoặc vượn, tinh tinh) với 54, hoặc 48, hoặc 42 nhiễm sắc thể có thể biến thành loài người với 46 nhiễm sắc thể?” Ông Hưng đã sử dụng từ ngữ một cách hồ đồ và thiếu hiểu biết. Ông đã cho tinh tinh và vượn đứng chung với nhau vì ông không biết rằng tinh tinh là một loài trong họ vượn. Như vậy ta thấy cách hiểu của ông Hưng về “vượn” là các con vượn đang sống chung với chúng ta hiện nay, đó là vượn hiện đại. Vì thế, ông Hưng dạy cho người đọc rằng tiến hóa, theo ông, là con người chúng ta có nguồn gốc từ các con vượn hiện đại này. Nhưng tiến hóa có thực sự nói vậy?

Chúng ta hãy quay lại trang 197 của cuốn The descent of man để xem darwin đã thật sự nói gì: “If the anthropomorphous apes be admitted to form a natural sub-group... we may infer that some ancient member of the anthropomorphous sub-group gave birth to man”. Lược dịch: Nếu các con vượn có đặc điểm giống người có khả năng phân thành một nhóm nhỏ một cách tự nhiên…chúng ta có thể cho rằng một vài thành viên cổ đại của nhóm nhỏ có đặc điểm giống người này tạo thành con người”

Mặt khác, Darwin còn ghi chú “It is not probable that a member of one of the other lower sub-groups should,… , have given rise to a man-like creature, resembling the higher anthropomorphous apes in so many respects”. Lược dịch: Không có khả năng một thành viên của một trong số các nhóm nhỏ thấp hơn khác,…, tạo ra các sinh vật giống người, tương tự nhiều mặt với các con vượn có đặc điểm giống người cao hơn

Kết

Như vậy, vượn mà Darwin nói đến chính là loài vượn cổ xưa. Để trở thành tổ tiên loài người, các con vượn cổ xưa này bắt buộc phải mang các đặc điểm giống người ở mức độ cao. Ngoài ra, Darwin cho rằng các con vượn ở một mức độ thấp không thể tạo ra một sinh vật giống người. Hơn nữa, loài vượn cổ xưa mang các đặc điểm giống người ở mức độ cao này còn phải được tách ra thành nhiều nhóm nhỏ hơn. Và một trong số các nhóm nhỏ hơn đó tiến hóa thành người và các dạng tổ tiên người trung gian. Do đó, nếu truy ngược lại, con người và vượn đều có chung một tổ tiên. Đây là quan điểm chính thống của tiến hóa. Hoàn toàn trái với sự bịa đặt của ông Phạm Việt Hưng.

EvoLit:

Có thể thấy, thay vì đưa ra thông tin chính xác về quan điểm của tiến hóa (con người có chung tổ tiên với vượn, có họ hang xa hơn với khỉ), thay vì làm một bước logic là so số nhiễm sắc thể của chúng ta với tinh tinh (và “quên” không nói nguyên nhân của chênh lệch đã được phát hiện từ thế kỷ trước), ông Hưng lại đưa số liệu của những loài khỉ, vượn tiến hóa đã nói rõ từ hơn trăm năm trước là không phải tổ tiên người. Đó là người rơm của ông Hưng, và đó hoặc là sự thiếu hiểu biết, hoặc là thiếu thành thật, cả hai trường hợp thì ông Hưng cũng không nên viết về tiến hóa nữa. Nhưng blog của ông vẫn rất nhộn nhịp, và vì thế mời các bạn đón đọc chuỗi bài phản biện tiếp theo trên EvoLit.

Read More

TIẾN HÓA CÓ ỦNG HỘ / CỔ SÚY DIỆT CHỦNG?

Từ Tây sang Ta, hễ có chống đối tiến hóa là phải nghe đến “hệ quả tàn khốc” của cái “lý thuyết vô thần” này, mặc dù sau nhiều năm ngồi xem và ngồi cãi với mấy người chống tiến hóa tui đúc kết rằng lý do mạnh mẽ nhất khiến họ chống đối là vì không muốn nhận tổ tiên là khỉ. OK, tạm thời ta cứ coi như động lực của họ hoàn toàn khách quan, là vì họ muốn bác bỏ “cơ sở khoa học” của hành động man rợ nhất con người có thể làm với con người, đó là diệt chủng. Thuyết tiến hóa có phải cơ sở khoa học cho quyền một chủng tộc/nhóm người này đại đồ sát/giết sạch một nhóm người khác?

Đầu tiên, ngay cả nếu như đúng là như vậy, thì điều đó cũng không làm mất đi tính đúng đắn khách quan của thuyết tiến hóa. Thuyết tiến hóa vẫn giải thích được sự xuất hiện của những sinh vật phức tạp hơn qua thời gian, những sinh vật càng ngày càng thích nghi với điều kiện sống, vẫn giải thích được tại sao chúng ta có đến >98% ADN giống với tinh tinh, và vì học thuyết khoa học là dùng để giải thích hiện tượng tự nhiên, còn giải thích được là còn đúng đắn. Nếu chúng ta dùng hệ lụy đạo đức để cấm đoán khoa học kỹ thuật, thì chúng ta trước hết phải cấm thuyết nguyên tử - atomic theory (pờ-rồ-tôn, nơ-trôn, ê-léc-trôn hồi đó mình học ☺ ) vì đó là cơ sở khoa học cho vũ khí hạt nhân, một thứ đại đồ sát vô cùng hiệu quả; cấm công nghệ thông tin, vì nó nền tảng của tên lửa đạn đạo và máy bay ném bom không người lái; trên hết, gần gũi nhất với chúng ta, cấm luôn định luật vạn vật hấp dẫn – theory of gravity, cơ sở khoa học của hàng ngàn người chết một năm vì nhảy lầu hoặc té từ trên cao xuống!!! Thấy nó kì cục chưa? Những người phản đối vũ khí hủy diệt hàng loạt và vận động nâng cao ý thức về an toàn lao động không bao giờ nhắm tới những cơ sở khoa học này, vì a) họ biết vấn đề nằm ở đâu: ở ý thức con người chứ khoa học thuần túy không có tội và b) họ thực sự quan ngại về vấn đề đó chứ không phải đang tìm cớ tẩy chay một môn khoa học mâu thuẫn với ý kiến cá nhân.

Đổ lỗi diệt chủng cho thuyết tiến hóa cũng như đổ lỗi bạo lực học đường cho bút bi vì nó là dụng cụ dùng trong một vài vụ học sinh đánh nhau và đổ lỗi giết người cho công ty sản xuất con dao dùng trong án mạng! Để phục vụ cho mục đích ban đầu của mình, là cắt gọt trái cây/giải thích các sinh vật sống, dao/học thuyết phải sắc bén và hiệu quả. Một khi dao đã bán ra/học thuyết đã xuất bản, người sản xuất/lập học thuyết chẳng còn bất cứ quyền kiểm soát nào với việc người ta dùng đồ mình để làm gì. Nhà sản xuất chỉ có thể gắn thêm miếng nhựa lên hầu hết phần thân dao để nó không thể xuyên sâu, nhưng không thể cản được lưỡi dao vẫn còn sức sát thương; Darwin chỉ có thể nói học thuyết tiến hóa không áp dụng được cho xã hội loài người, vì chúng ta có một kiểu tiến hóa độc nhất vô nhị, nhưng không thể cản được thuyết Darwin xã hội – social Darwinism do người khác nghĩ ra. Người thực sự khách quan muốn ngăn diệt chủng sẽ chống thuyết Darwin xã hội, không phải thuyết tiến hóa.

Darwin ngay từ đầu không hề muốn chứa chấp những thứ như chủ nghĩa Laissez Faire -  tự do phóng niệm (nhà nước không nên can thiệp, ai nghèo ai khổ là do lỗi của họ, mọi thứ là cạnh tranh) và thuyết ưu sinh (sàng lọc chủng tộc). Hình: Darwin nói: “Cút ra khỏi nhà tao!”, nguồn.

Kế đến, coi thuyết Darwin xã hội - chủng tộc mạnh có quyền thay thế chủng tộc yếu hơn, (được phát minh không phải bởi Darwin mà là Herbert Spencer) với thuyết Darwin nguyên thủy - loài thích nghi dự trên chọn lọc tự nhiên, (mà xin lưu ý là thuyết tiến hóa hiện đại đã khác rất nhiều so với hồi năm 1859) là như nhau cũng như nói bánh xèo là một với bánh bông lan vì có chung chữ bánh! Có ba lý do mà chỉ cần một hiểu biết sơ đẳng về bản chất tiến hóa và chọn lọc tự nhiên (là 1) Bố mẹ di truyền các đặc điểm của mình cho con cái; 2) Trong một nhóm sinh vật luôn luôn có những sự khác biệt; 3) Môi trường luôn thay đổi và sẽ ưu ái những cá thể mang những khác biệt có lợi và gây khó khăn cho những cá thể mang những khác biệt có hại. Kết hợp hiện thực 1,2,3 ta thấy việc loài thay đổi theo thời gian là không thể tránh khỏi, đây chính là tiến hóa), ta sẽ thấy thuyết Darwin nguyên thủy cũng như thuyết tiến hóa hiện đại chẳng những không cổ súy mà còn là cơ sở để bác bỏ những thuyết về chủng tộc ưu việt.

• Thứ nhất, theo thuyết tiến hóa “xịn”, trên đời này không có sinh vật nào bẩm sinh cao cấp hơn sinh vật khác! Đúng vậy, bạn – kẻ đồng chủng với tôi đây, chúng ta không hề tiến hóa hơn môt con vi trùng. Tất cả sinh vật hiện sống trên Trái Đất này đều đã trải qua những trầm luân của 3.8 tỉ năm tiến hóa, tất cả đều là sản phẩm mới nhất, thích nghi nhất với môi trường xung quanh, tất cả đều tiến hóa như nhau, và chúng ta chỉ phức tạp hơn. Tùy theo môi trường, phức tạp chưa hẳn đã là tốt, mà thực ra chỉ cần đi xa khỏi cộng đồng – khỏi sự cung phụng thừa mứa của thế giới hiện đại – một chút thôi, chúng ta sẽ thấy rõ chúng ta kém cỏi cỡ nào. Cơ thể nhiều bộ phận với những protein mong manh của chúng ta sẽ không thể cạnh tranh nổi với những con vi khuẩn trong suối nước nóng, đơn bào giản dị thôi nhưng bảo vệ tốt. Bộ não thông minh của chúng ta đòi hỏi quá nhiều năng lượng (20% tổng năng lượng làm ra) nên không thể sống bằng địa y như những con tuần lộc ở đồng rêu ôn đới (không tính tới giải pháp của cư dân vùng này là mần thịt con tuần lộc :v). Là một sinh vật quá lệch về phần nhìn, lệ thuộc thị giác, nếu bỗng nhiên không còn ánh sáng nữa, (dịch bệnh làm con người mù hàng loạt chẳng hạn) những người sinh ra đã mù hoặc có khả năng đặc biệt vốn không hữu ích lắm là “thấy” bằng tai, bằng cảm giác cơ thể sẽ làm chủ thế giới.

Nhiều khi địa y cũng chẳng có mà ăn.

Đưa mớ ví dụ ra chỉ để nói rằng: theo tiến hóa, thích nghi cũng chỉ là tương đối, khi môi trường biến động – và sẽ luôn biến động, rồi mới biết mèo nào cắn mỉu nào. Nếu theo tiến hóa mà con người chúng ta, với những khác biệt cỡ Ma-mút hiển nhiên, không thể tuyên bố mình thượng đẳng về mọi mặt hơn cả một con trùng roi, làm sao một người da trắng có thể tuyên bố mình thượng đẳng về mọi mặt hơn một người da đen, hay ngược lại, khi sự khác biệt chỉ là bề ngoài và  0.01% ADN? Cơ sở số 3 của tiến hóa cho thấy, không có một tính trạng nào ưu việt vĩnh hằng, vậy một chủng tộc lấy cơ sở mình ưu việt ở điểm nào khi chưa và không thể nào làm xong thách đố triền miên của môi trường? Hay tự đặt ra các tiêu chuẩn rồi tự chấm điểm tối đa cho mình rồi đánh rớt hết đám còn lại như mấy ông da trắng hồi xưa? Khủng long bá đạo Trái Đất 160 triệu năm, rồi cũng chỉ còn hóa thạch và đám chim cò còn sót lại. Con người chúng ta xuất hiện mới 200,000 năm rồi tự tôn ba khía, rồi “chủng tộc thượng đẳng” này nọ lọ chai, có hài hước lắm không? Biết ra sao ngày mai? Tuyên bố “có một chủng tộc thượng đẳng” là mâu thuẫn với tiến hóa.

• Thứ 2, như đã nói ở hiện thực thứ 2 của tự nhiên - sự khác biệt trong nội bộ loài, là cơ sở để loài đó đối phó với hiện thực thứ 3, môi trường biến động. Diệt chủng lúc nào cũng là giết sạch một nguồn gen của loài người, một nhóm người vốn đã thích nghi với một điều kiện địa lý, khí hậu, nhất là dịch bệnh nào đó có thể sẽ lặp lại trong tương lai, làm giảm sự đa dạng của chúng ta, tiêu diệt cơ may sống sót nếu điều đó thực sự xảy ra. Diệt chủng còn gây nảy sinh lòng thù hận, mà khác với các sinh vật khác, chúng ta có thể truyền lòng thù hận này lại cho con cháu hàng ngàn đời sau, và thế là chiến tranh triền miên; cứ nhóm người này tiêu diệt phần lớn nhóm kia thì nguồn gen người lại nghèo nàn hơn. Vậy, diệt chủng – giảm đa dạng sinh học – kìm hãm tiến hóa và tiến bộ, đe dọa sự tồn vong của toàn nhân loại.

Ai có quyền quyết định nhóm người nào đáng sống? Chắc chắn không phải một trong số họ.

• Nếu có người bật lại: Tại sao ta không có quyền làm môi trường, làm thế lực chọn lọc, và dân tộc nào không tự vệ được thì phải nhường oxy? Sau 30 giây nhìn người này bằng cặp mắt kì thị, bạn có thể trả lời lại như sau: Nên nhớ, chọn lọc tự nhiên là khách quan, không có chủ đích. Một cơn gió lốc dù chọn ra những con chim có sải cánh trung bình làm kẻ chiến thắng, không cố tình quật chết hết những con chim có sải cánh quá dài hay quá ngắn. Một đợt phun trào núi lửa không nhằm mục đích nuốt chửng những con hươu chạy chậm hơn hay kém chịu nóng hơn, nó chỉ là dung nham cần phải ra khỏi lòng đất theo địa lý tự nhiên. Dù con chim có mổ chết con ngài con bướm nào không có màu sắc hòa cùng với thân cây hơn, khó phát hiện hơn, nó chỉ muốn no bụng mà thôi.

Đố thấy con ngài :3

Tóm lại, dù thiên nhiên có tàn khốc, nó không tàn nhẫn, nó không có ác ý. Khi con người không có ác ý, chúng ta cũng là một lực lượng chọn lọc đáng nể, tạo ra rất nhiều giống cây trồng, vật nuôi, tạo sự no ấm cho bản thân. Nhưng khi nhìn lại lịch sử, đúng là chúng ta đã có tác động chọn lọc nhau, tạo ra những dân tộc vô cùng gang thép – có lịch sử tự vệ và phản công ngàn đời như người Việt ta – nhưng đó là không phải là “chọn lọc” mà chỉ là kết quả của những cuộc diệt chủng không triệt để mà kẻ diệt chủng không mong muốn. Với quan điểm “nhổ cỏ tận gốc”, dân tộc này diệt chủng dân tộc kia là muốn giết sạch hết, không có một đặc điểm nào kẻ bị diệt có thể có mà có thể làm kẻ đi diệt chủng cho phép một số nào đó sống sót. Như lúc đó tư tưởng Đức Quốc Xã đã là giết người Do Thái họ coi là sâu mọt của nhân loại rồi, thì người Do Thái nào cũng là sâu mọt thôi, người đó có đến từ Đức hay Ba Lan, giúp việc hay bác sĩ, cao thấp, béo gầy. Một buồng khí độc không chọn lọc được gì, vì nồng độ đã được tính toán để không một ai có thể sống sót.

Nếu một bài thi định sẵn trả lời thế nào cũng rớt thì đó không phải là chọn lọc mà là trù dập. Nếu thiên tai không cho một con đường nào để sống thì đó không phải chọn lọc mà là tàn sát. Nếu chỉ đơn thuần thấy là giết mà không cho cơ hội thì đó không phải là chọn lọc mà chỉ là thù ghét. Trong cơn say máu của con người, với bao toan tính, định kiến và oán hận chủ quan, con người “chọn lọc” kiểu gì, ai xem lịch sử cũng đã thấy – và nhân loại có lương tri thì không bao giờ cho phép điều đó lặp lại.

Cuối cùng, chống tiến hóa chỉ là ném đá vào bóng phản chiếu của con rắn Hydra nhiều đầu là sự tàn ác của con người. Cấm thuyết tiến hóa thì con người vẫn sẽ giết nhau, ta đã luôn luôn tự tìm cho mình một lý do hết sức có lý nào đó để hà hiếp người khác – và tiến hóa chỉ là một trong những cái cớ mới hơn “ý trời” và “khai sáng văn minh”; như Hydra chặt đầu này mọc đầu khác, không có tiến hóa thì vẫn có những lẽ hùng hồn như “không gian sinh tồn”, “hỗ trợ quân sự”, “chống khủng bố” v.v.. Ngược lại, hiểu biết đúng đắn về tiến hóa chính là thuốc giải cho nạn phân biệt chủng tộc, vốn vô cùng ngu dốt theo quan điểm tiến hóa. Và, ngay cả khi tiến hóa trực tiếp ra lệnh cho chúng ta giết nhau – mà như đã nói ở trên chắc chắn là không phải, thì chúng ta cũng đừng là cậu sinh viên Đại học phân bì với đứa trẻ 6 tháng vì nó được bạ đâu tè đấy còn cậu thì không – chúng ta đã qua thời kì mông muội ‘giết hay bị giết’, chúng ta văn minh hơn, hội nhập hơn, hiểu biết hơn, không còn ngập ngụa trong những sợ hãi dị đoan, không còn dễ dàng bị thao túng, xách động thì chúng ta đừng man rợ như những gì cha ông ta đã phải gánh chịu.

Như đã nói loài người không có quyền tự đứng ra chọn lọc nội bộ mà không có một cơ sở nào vững chắc ngoài một số đặc điểm “mèo khen mèo dài đuôi” một cách chủ quan, vì dù chúng có thực sự ưu việt đi nữa, chúng ta không biết ngày mai nhân loại sẽ cần gì để sống sót, và ta thật sự không có sự khách quan cần thiết. Tiến hóa không những không ủng hộ mà còn có thể là cơ sở khoa học phản bác lại những luận điệu phi lý về chủng tộc, hướng con người đến một thế giới văn minh và hiểu biết hơn. Nhưng đến cuối cùng, quyền lựa chọn tàn sát, hủy diệt hay hòa hợp, bác ái vẫn luôn nằm trong tay chúng ta.

Read More