Phản Biện Ông Phạm Việt Hưng, Phần 2: Did GM Lead to Evolution?

Tác giả: T.N.

NHẬN ĐỊNH SAI LẦM CỦA ÔNG HƯNG VỀ ĐỘT BIẾN

Có một bài viết trên trang web của ông Phạm Việt Hưng mang tựa đề “Did GM lead to Evolution? Đột biến Gene dẫn tới Tiến hóa?” (https://viethungpham.com/2016/02/15/did-gm-lead-to-evolution-dot-bien-gene-dan-toi-tien-hoa/) . Đây có lẽ là một chủ đề thú vị nên tôi cũng tò mò vào xem. Ở đầu đề, ông Hưng tóm tắt bài viết này bằng một câu nói: “đột biến gene không bao giờ biến một loài thành loài khác, mà thường dẫn tới bệnh hoạn và cái chết.”

Sau đó ông Hưng đưa ra một bài báo để dẫn chứng cho câu nói của ông:

“Nhà khoa học trước đây từng ủng hộ thực phẩm biến đổi gen nói thẳng về những mối nguy hiểm thực sự của chúng - Thierry Vrain (Nguồn: Việt Đại Kỷ Nguyên 25/01/2016)”

Bài báo này chiếm hơn 2/3 bài viết của ông Hưng. Một trong những khó khăn khi phản biện ông Phạm Việt Hưng là ông ta hầu như trích dẫn hay dịch bài của những bài báo mạng. Tôi thật sự không quan tâm lắm đến tích chất đúng sai của các bài báo này. Vì nếu có, tôi lại phải tìm kiếm các nguồn thông tin liên quan không cần thiết. Hơn nữa, việc phân tích các bài báo đó sẽ làm cho các bài viết của tôi dài lê thê và làm cho loạt bài phản biện ông Hưng đi chệch hướng không cần thiết. Do đó, chúng ta chỉ nên xem xét xem bài báo này có liên quan gì đến kết luận của ông Hưng về “Đột biến gene chỉ sinh ra quái thai!”.

Thật may là trang Việt Đại Kỷ Nguyên đã trích dẫn nguồn bài này. Tựa đề gốc của bài báo này là “Former Pro-GMO Scientist Speaks Out On The Real Dangers of Genetically Engineered Food” (http://preventdisease.com/news/13/050613_Former-Pro-GMO-Scientist-Speaks-Out-On-The-Real-Dangers-of-Genetically-Engineered-Food.shtml)

Chúng ta bắt gặp từ GMO, đây là từ viết tắt của Genetically Modified Organism (sinh vật biến đổi gen). GMO được tạo ra khi CON NGƯỜI tác động vào bộ gene của sinh vật và làm biến đổi nó theo hướng mong muốn. Việc biến đổi bộ gen sinh vật này giúp tạo ra các tính trạng (biểu hiện ra bên ngoài của gen) không hề có trong tự nhiên. Một ví dụ điển hình về GMO chính là việc sử dụng vi khuẩn để sản xuất insulin. Insulin giúp giảm nồng độ đường trong máu. Tuy nhiên, ở các bệnh nhân tiểu đường không có khả năng tổng hợp insullin từ tế bào beta của tuyến tụy, thì việc bổ sung insulin là cần thiết. Người ta sẽ đưa một đoạn gen mã hóa phân tử insulin vào vi khuẩn. Cùng với tốc độ phân chia cực kỳ nhanh, vi khuẩn sẽ tiết ra số lượng lớn các phân tử insulin này. Từ đó, chúng ta thấy rằng GMO có lợi hay hại là tùy vào mục đích sử dụng của nó. Con người hoàn toàn tự chủ trong việc tạo ra GMO.

[EvoLit: như các bạn có thể thấy, tìm trên từ điển viết tắt y học, khoa học thì GM không ai dùng cho đột biến gen, nhưng đã có người dùng cho goat’s milk, sữa dê ;) ]

Ngành nào cũng vậy, người ta thường né dùng cùng chữ viết tắt cho hai khái niệm quá giống nhau về câu chữ, tức sẽ không nhà sinh học nào viết tắt đột biến gen thành GM để dễ lẫn lộn với biến đổi gen. Chú ý cách tác giả cố tình viết tắt genetic mutation (đột biến gen) thành GM để có thể néo một bài viết về việc tạo GMO (genetically modified organism, sinh vật biến đổi gen) (quá trình qua tác động của con người) để phản đối tiến hóa (quá trình, trong phần lớn lịch sử, không qua tác động của con người).

Điều này làm cho tôi nhớ đến Ray Comfort, hay còn gọi là the Banana man. Ray Comfort là một nhà chống tiến hóa nhiệt thành. Trong một video clip trên youtube (https://www.youtube.com/watch?v=BXLqDGL1FSg) , ông đã miêu tả rằng quả chuối là một tạo vật của Chúa. Chúng ta hãy xem lý luận của Ray Comfort:

Quả chuối đủ dài cùng với các cạnh của vỏ chối vừa khía với bàn tay người

Sau khi lột vỏ, quả chuối hướng vào miệng, tạo sự thuận tiện khi ăn

Kích thước của quả chuối phù hợp với miệng người

Cuối cùng, ông ta kết luận rằng vì quả chuối được cấu tạo một cách thuận tiện cho con người, do đó phải được một nhà thiết kế vĩ đại tạo ra, và đó là Chúa.

Trớ trêu cho Ray Comfort là quả chuối mà ông đang cầm trong video clip có nguồn gốc từ chọn lọc nhân tạo. Tức là quá trình con người tích lũy các tính trạng có lợi của sinh vật. Cùng với GMO, cả 2 quá trình đều là do tác động của con người. Tuy nhiên, ở GMO, con người biến đổi gen dẫn đến biến đổi tính trạng sinh vật. Còn trong chọn lọc nhân tạo, con người không tác động vào gen, mà lựa chọn những tính trạng có lợi có sẵn trong gen của sinh vật. Các tính trạng có lợi này được duy trì và tích lũy thông qua quá trình lai giống. Vậy quả chuối trong tự nhiên thật sự như thế nào?

Quả chuối trong tự nhiên rõ ràng khác xa với quả chuối “đẹp đẽ” của Ray Comfort. Quả chuối này thật sự không thể ăn được, nó vừa nhiều xơ và đầy hột. Trong quả chuối từ chọn lọc nhân tạo, ta có thể chú ý nhiều chấm nhỏ li ti xuất hiện ở ruột quả chuối. Các chấm nhỏ này chính là hột đã bị thoái hóa. Do đó, quả chối từ chọn lọc nhân tạo là bất thụ.

Cũng giống như ông Hưng, Ray Comfort đã không phân biệt được giữa một sản phẩm của tự nhiên và một sản phẩm do tác động của con người. Dù sự ngộ nhận này cố ý hay vô ý, ông Hưng và Ray Comfort đã dùng tư tưởng hữu thần để chống lại tiến hóa. Tư tưởng hữu thần của ông Hưng được nhắc đến cũng từ chính bài viết mà chúng tôi đang nói đến: “Mã DNA là một chương trình do Đấng Sáng tạo viết ra, bất kỳ một thay đổi nào đều dẫn tới một sự sai lệch, hư hỏng, bệnh hoạn, thay vì có thể tích tụ để biến đổi loài.”

Ray Comfort thường được đưa ra như là một ví dụ điển hình của sự thiếu hiểu biết của những người không thuộc lĩnh vực sinh học mà lại chống tiến hóa. Ngoài ra, tôi cũng xin lưu ý rằng Ray Comfort còn cho xuất bản một bản sao cắt xén của quyển sách Nguồn gốc các loài của Charles Darwin (https://en.wikipedia.org/wiki/Ray_Comfort#Books) . Trong phiên bản này, Ray Comfort đã thay phần giới thiệu của Darwin bằng phần giới thiệu của ông ta, bao gồm những quan điểm chống tiến hóa. Ngoài ra, ông ta đã cắt bỏ 4 chương quan trọng nhất của quyển sách gốc, 4 chương này giới thiệu các bằng chứng ủng hộ tiến hóa. Quyển sách cắt xén này sau đó được phát miễn phí tại các trường học trên toàn nước Mỹ.

Khi xem ảnh bìa cuốn sách cắt xén, người ta dễ dàng cho rằng quyển sách này được viết bởi Darwin. Sẽ chẳng có chuyện gì đáng kể nếu Ray Comfort tự viết sách chống tiến hóa và ghi tên tác giả là ông ta. Tuy nhiên, quyển sách này rõ ràng được “tạo dựng” (nói theo ngôn ngữ quen thuộc của những người hữu thần) để xuyên tạc tác phẩm của Darwin, một hình thức đạo văn đáng khinh bỉ. Do đó, tôi cho rằng trên mạng sẽ nhan nhản những cuốn sách xuyên tạc như vậy. Vì vậy, các bạn nên kiểm tra kỹ trước khi mua hay tải cuốn sách Nguồn gốc các loài của Charles Darwin.

Ý NGHĨA KHOA HỌC CỦA ĐỘT BIẾN GENE

Đột biến gen là một vấn đề khá phức tạp nên tôi sẽ chỉ đưa ra những khái niệm cơ bản. Mặt khác, tôi sẽ bàn kỹ đến các ví dụ liên quan điển hình.

Theo từ điển Dictionary of Science của nhà xuất bản Penguin định nghĩa từ Mutation: A change in genetic material. Ngoài ra, theo từ điển Longman Dictionary of Contemporary English 6th định nghĩa từ Mutation: a change in the genetic structure of an animal or plant that makes it different from others of the same kind. Như vậy, đột biến chỉ là sự biến đổi DNA của sinh vật.

Đột biến gen có khả năng xảy ra không? Chúng ta hãy làm một phép tính cơ bản: khi tế bào sinh vật phân chia, chúng sẽ sao chép toàn bộ DNA của tế bào (DNA replication), quá trình sao chép này sẽ cho ra 2 bộ DNA giống hệt nhau. Hầu hết quá trình đột biến gen xảy ra trong quá trình sao chép này. Đầu tiên, DNA polymerase có vai trò chính trong sao chép DNA, có sai sót là một trên 107 cặp nucleotides. Tiếp theo là 2 cơ chế sửa sai, tuy nhiên, các cơ chế sửa sai này cũng có sai sót là một trên 102 cặp nucleotides. Như vậy, khi kết thúc quá trình sao chép, chúng ta sẽ bắt gặp một cặp nucleotide bị lỗi trong 109 cặp  nucleotides (tức là 1/1.000.000.000) (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3639319/).

Con số này quả thật rất nhỏ, nhưng chúng ta đừng quên là tế bào phải sao chép tất cả DNA của nó, tức là 3.234,83 Mega cặp nucleotide (3.234.830.000 cặp nucleotide) (https://en.wikipedia.org/wiki/Human_genome) . Chúng ta lấy số cặp nucleotide của toàn tế bào chia cho số cặp nucleotide có khả năng xảy ra một lỗi (3.234.830.000 / 1.000.000.000). Chúng ta sẽ được 3,23; tức là 3 cặp nucleotide bị lỗi trong quá trình sao chép của tế bào. Hay nói cách khác, sau mỗi lần sao chép, tế bào sẽ tạo ra 3 đột biến. Đây là một hiện thực không thể né tránh được.

Quá trình sao chép mà tôi mô tả ở trên là một quá trình sao chép trong điều kiện bình thường. Không có tác động của bất kỳ ngoại cảnh nào. Từ đó, chúng ta thấy rằng tỷ lệ đột biến trong tế bào không bao giờ bằng không. Luôn luôn xuất hiện đột biến, dù có muốn hay không.

ĐỘT BIẾN CÓ GÂY HẠI HAY KHÔNG?

Đây thực sự là câu hỏi không thể trả lời được vì nó quá chung chung. Trong phổ thông đại chúng, từ đột biến được hiểu là hàm chứa những gì xấu xa, gây hại. Tuy nhiên, theo định nghĩa trên, đột biến chỉ là một bản sao khác của cùng một gen (trong sinh học gọi các bản sao của cùng một gen là các allele). Nếu một tế bào bị rối loại chức năng, thì ta phải chỉ ra gen nào, ở vị trí nào trên nhiễm sắc thể và bị đột biến gì. Giả sử một tế bào có 4 vị trí đột biến trên 4 bản sao gen khác nhau của 4 gen là A, B, C, D. Tuy nhiên, nếu tế bào đó là bình thường thì khó có thể nói các đột biến này là có hại. Mặt khác, nếu gen D có thêm một đột biến nữa thì lúc này tế bào mới có các biểu hiện bất thường. Điều này khá khó hiểu ở đây, gen D đã bị đột biến rồi, thì một đột biến nữa ở đâu ra? Chúng ta giải thích thêm ở đây:

Trong các tế bào của chúng ta thừa hưởng 2 bộ nhiểm sắc thể, một từ bố và một từ mẹ (chính xác là tế bào sinh dưỡng). Do đó, bất kỳ một gen nào đều có 2 bản sao. Gen D cũng có 2 bản sao, một bản sao nằm trên nhiểm sắc thể từ bố và một bản sao nằm trên nhiễm sắc thể từ mẹ. Giả sử gen D là một gen có vai trò kềm hãm tạo khối u. Nếu một đột biến xảy ra trên gen D từ bố và làm mất chức năng của gen này; tế bào vẫn bình thường do gen D từ mẹ vẫn hoạt động bình thường. Tuy nhiên, một đột biến lần nữa tác động lên gen D từ mẹ. Lúc này tế bào mới có biểu hiện bất thường. Đây là cơ chế chính trong ung thư, gọi là mất tính dị hợp.

Ở trên chúng ta đều thấy là có sự phân biệt rõ giữa một bản sao gen bình thường và một bản sao gen bất thường căn cứ vào khả năng gây bệnh. Tuy nhiên, nếu xuất hiện các bản sao gen mà không gây bệnh thì có thể gọi các bản sao gen này là bất thường hay không. Tôi sẽ xem xét một ví dụ sau:

Hàng xóm tôi có một con mèo và nó bị cụt đuôi. Con mèo này hiện này đã đẻ 4 lứa, mỗi lứa từ 3-4 con. Trong số các con của nó, nó con đuôi cụt, có con đuôi trung bình, có con đuôi hơi dài, có con đuôi dài. Các tính trạng về đuôi này là do sự đa dạng của các bản sao gen gây ra. Mỗi một bản sao có đột biến khác với bản sao khác. Tất cả đều thuộc gen quy định tính trạng chiều dài đuôi. Quan trọng là, tuy mang các bản sao đột biến này, tất cả các con mèo đều không bị bệnh. Chúng ta vẫn thấy những con mèo hoang to lớn với những cái đuôi có chiều dài khác nhau. Mặt khác, con mèo của tôi vẫn bắt chuột tốt (bạn có thể thấy con chuột nằm cạnh đó). Vậy nếu không gây bị bệnh thì làm sao chúng ta phân biệt được đâu là bản sao bình thường, đâu là bản sao “đột biến”. Con mèo đuôi cụt của tôi có thể cho đuôi nó là bình thường, tất cả bọn đuôi dài là bất thường. Ngược lại, con mèo đuôi hơi dài cho nó là bình thường, tất cả đuôi khác là bất thường. Tất cả con mèo đều có lý, vì không có cơ sở nào để xác định bản sao gen nào là bất thường.

Nói tóm lại, chúng ta không thể gọi một gen đột biến sẽ mang lại bệnh hoạn và cái chết được. Chính cách hiểu phổ thông đại chúng này đã làm kềm hãm sự hiểu biết của chúng ta về ý nghĩa thực sự của nó. Và nguy hại hơn, sự thiếu hiểu biết này khiến chúng ta dễ dàng suy diễn sai lệch các vấn đề liên quan, đặc biệt là tiến hóa mà tôi sẽ bàn tới sau đây

ĐỘT BIẾN GENE VÀ TIẾN HÓA

Đột biến gen có liên quan đến tiến hóa không? Tôi có thể trả lời là đột biến gen chính là nguyên liệu của tiến hóa. Một điều cần lưu ý ở đây là chúng ta không nên hiểu từ đột biến theo cách hiểu của phổ thông đại chúng được. Chúng ta phải hiểu nó theo ý nghĩa sinh học: chỉ là các bản sao khác nhau của cùng một gen. Trong bất kỳ quần thể nào, đều xuất hiện các bản sao gen khác nhau giữa các sinh vật của cùng một loài. Sau đó qua áp lực của chọn lọc tự nhiên, một số bản sao gen sẽ được giữ lại. Để được giữ lại, bản sao gen đó phải tuân thủ 2 điều kiện: thứ nhất, có khả năng di truyền cho thế hệ sau; thứ hai, làm tăng khả năng sống sót và sinh sản của cá thể mang bản sao gen đó. Một lần nữa tôi nhấn mạnh: tiến hóa chỉ nói về thích nghi. Tôi sẽ phân tích vấn đề này kỹ hơn ở các bài sau.

Ví dụ ở người, không ai trong số 7 tỷ người sống trên trái đất có bản sao gen của phân tử MHC giống nhau, trừ khi sinh đôi cùng trứng. Phân tử MHC giúp cho cơ thể chống lại tác nhân lạ xâm nhập. Phân tử MHC có trong tất cả các tế bào có nhân. Nếu virus xâm nhập vào tế bào, MHC sẽ gắn vào các kháng nguyên lạ của virus và kích thích tế bào miễn dịch tiêu diệt tế bào bị virus xâm nhập. Mỗi một người có một nhóm các phân tử MHC nhất định. Các nhóm này được hình thành ngẫu nhiên từ lúc sinh ra. Sự khác nhau về các nhóm MHC ở mỗi cá thể người giúp đảm bảo rằng: ở bất kỳ thời điểm nào trong lịch sử, nếu có một mầm bệnh lạ xuất hiện và tấn công loài người, thì ít nhất, một số cá thể người sẽ có khả năng chống lại bệnh tật và sống sót. Điều này cho thấy rằng, mỗi bộ MHC của từng cá nhân là đơn lẻ, tuy nhiên, nếu gộp hết tất cả người trên hành tinh ta sẽ có một bộ MHC hoàn chỉnh, có thể chống lại tất cả mầm bệnh hiện tại và tương lai.

Một ví dụ khác nữa là bệnh hồng cầu hình lưỡi liềm. Bệnh này là do sự xuất hiện của gen đột biến HbS tạo ra hemoglobin có hình dạng bất thường, làm cho tế bào hồng cầu có hình lưỡi liềm. Cũng giống như trường hợp mất tính dị hợp mà tôi đã nêu ở trên, nếu chỉ có một bản sao HbS từ bố hoặc mẹ thì vẫn không sao, tuy nhiên, nếu HbS có cả 2 bản sao ở bố và mẹ thì chúng ta sẽ bị bệnh hồng câu lưỡi liềm. Đây là một bệnh di truyền. Tuy nhiên, bệnh này lại rất phổ biến ở Châu Phi. Hình dưới cho thấy tần số của bản sao gen HbS trên toàn thế giới, và ta thấy rằng Châu Phi xuất hiện số lượng bản sao HbS là nhiều nhất chứng tỏ Châu Phi có tỷ lệ mắc bệnh hồng câu lưỡi liềm cao nhất thế giới. Nếu được chăm sóc có thể sống từ 40-60 năm. (http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/sca)

Frédéric B Piel, Global epidemiology of sickle haemoglobin in neonates: a contemporary geostatistical model-based map and population estimates, 2013, Lancet; 381: 142–51

Tại sao một đột biến có hại vậy lại tập trung nhiều ở Châu Phi. Chúng ta nên chú ý rằng Châu Phi có tỷ lệ mắc bệnh sốt xuất huyết cao nhất thế giới. Bệnh này ở trường hợp nặng có thể gây chết sau vài ngày. (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC270697/)

(http://www.rollbackmalaria.org/countries/endemic-countries-1)

Các nghiên cứu cho thấy: những người mắc bệnh hồng cầu lưỡi liềm có khả năng chống lại bệnh sốt xuất huyết (http://www.nature.com/news/sickle-cell-mystery-solved-1.9342). Tức là những người bị bệnh hồng cầu lưỡi liềm sẽ không bị bệnh sốt xuất huyết. Đây chính là một ví dụ điển hình về một gen đột biến gây bệnh (bệnh hồng cầu lưỡi liềm) lại có lợi trong một hoàn cảnh nhất định (trong môi trường có sốt xuất huyết). Đây là một vấn đề thú vị vì nó thực sự tuân theo các quy tắc của tiến hóa:

• xuất hiện các bản sao của cùng một gen : bản sao gen HbS
• có thể di truyền cho thế hệ sau
• tăng khả năng sống sót và sinh sản: người bị bệnh hồng cầu lưỡi liềm có khả sống lâu hơn nhiều so với mắc bệnh sốt xuất huyết

Tôi sẽ đề cập chi tiết hơn ở bài sau. Đôi khi tiến hóa đang xảy ra ở một nơi nào đó trên trái đất này, chỉ vì nó quả hiển nhiên nên không ai để ý.

KẾT LUẬN

Như các ví dụ ở trên cho thấy, không phải tất cả các gen bị đột biến đều là bất thường hay sinh ra “quái thai và bệnh tật” như ông Hưng đã nói. Vấn đề ở đây là ông Hưng không hiểu đột biến là gì và dẫn ra một bài báo hoàn toàn không liên quan để dẫn chứng. Vì cái mà ông Hưng hiểu chính là cái mà phần lớn cộng đồng phổ thông đều hiểu, đều tin và đều chắn chắn là sự thật. Từ đó ông Hưng dễ dàng suy diễn sai lệch về tiến hóa một cách tự tin.

Đột biến là một thuật ngữ khoa học nên cần phải được hiểu theo ý nghĩa khoa học. Tất cả chúng ta đều mang đột biến, chúng ta không thể nói da trắng là bình thường, còn da đen là đột biến. Đó chỉ là 2 bản sao khác nhau của cùng một gen quy định màu da. Trong tiến hóa, không có bản sao gen nào được xem trội hơn bản sao gen khác. Tất cả bản sao gen đều bình đẳng và đều có khả năng vượt trội như nhau. Chỉ khi môi trường thay đổi, bản sao gen nào phù hợp với môi trường mới chiếm ưu thế. Ở môi trường nóng như thiêu đốt ở châu phi, người châu Phi sản xuất lượng lớn melanin để bảo vệ tế bào da khỏi tia UV của ánh sáng mặt trời. Ngược lại, ở châu Âu, vì thiếu ánh nắng, nên họ sản xuất ít melanin để da có thể hấp thụ ánh sáng tối đa để sản xuất vitamin D. Nhưng ông Hưng lại nói gì về điều này:

(https://viethungpham.com/2016/02/18/seminar-of-evolution-hoi-thao-ve-tien-hoa-2/)

Tôi thật sự bị sốc khi ông Hưng phủ nhận luôn sự tồn tại của melanin. Loài người chúng ta ai cũng có melanin. Ngay cả ông Hưng cũng có melanin (https://vi.wikipedia.org/wiki/H%E1%BA%AFc_t%E1%BB%91) . Sự tồn tại của melanin trong cơ thể người cũng giống như sự tồn tại của mặt trời và mặt trăng vậy. Tôi thật sự nghi ngờ về khả năng tư duy khoa học của ông Hưng. Tôi thật sự không biết đây là cố ý hay vô ý. Nếu là vô ý, có lẽ ông Hưng nên lên google để tra cứu trước khi nói, tôi xin lưu ý với ông Hưng là google không thu phí tra cứu. Nếu là cố ý, chắc ông Hưng cho rằng độc giả của ông cũng chả biết gì về melanin nên ông có thể nói bừa. Đây là một trong rất nhiều ví dụ mà khiến tôi nghi ngờ độ chính xác của thông tin ông Hưng đưa ra: vừa liều lĩnh, vừa lừa lọc. Tôi cũng khuyên các bạn khi đọc bài của ông Hưng nên kiểm tra lại thông tin một cách chính xác.

Read More

Ai Đang Từ Bỏ Tiến Hóa? Phần 1

Rần rần bà con đang đồn cả thế giới đang quay lưng lại với thuyết tiến hóa. Thế mà EvoLit tui lại không biết! Cùng coi thử coi thiệt sự có ai từ bỏ tiến hóa không?

I. Giới khoa học?

"Giới khoa học trên toàn thế giới càng ngày càng chối bỏ thuyết Darwin"

http://www.daikynguyenvn.com/khoa-hoc/su-that-ve-thuyet-tien-hoa-ky-2-gioi-khoa-hoc-dang-tu-bo-hoc-thuyet-darwin.html

Luận điểm 1. Các nhà tiến hóa quá quắt trong phát biểu trong khi tỉ lệ tin tưởng vào thuyết tiến hóa thự sự không cao (2014)?

Đồng ý, Dawkins thì nổi tiếng là ngông rồi (chú ý câu gốc là "sane and educated", tỉnh táo và có giáo dục, dù vẫn ngông). Nhưng cái chính ở đây là cái gì làm nên tính đúng đắn của một học thuyết khoa học? Tôi sẽ nói cái đó sau. Trước hết là những cái không đã: 

Học thuyết không sống nhờ phát ngôn. Chắc các bạn sẽ đồng ý: Học thuyết không biết nói, nên hãy cho nó đứng hay đổ dựa trên thực lực thôi, còn các nhà khoa học nhiều khi cũng "vạ miệng". Còn rất nhiều nhà khoa học tiến hóa nổi tiếng khác, với quan điểm cứng rắn được thể hiện mềm mỏng hơn rất nhiều, VD Francis Collins, một nhà tiến hóa hữu thần mà cả những người chống tiến hóa cũng khoái trích dẫn khi "thuận tiện".

“Bằng chứng ủng hộ cho việc mọi sinh vật đều từ một tổ tiên chung mà ra thật sự áp đảo. Là một người đạo Ki-tô tin tưởng vào Kinh Thánh, tôi có lẽ chẳng muốn đó là sự thật. Nhưng sự thật là vậy. Sẽ chẳng có ích lợi gì cho đức tin khi cố gắng chối bỏ điều đó.”  (Nguồn trên hình)

Kenneth R. Miller, giáo sư đại học Brown, tuy ngưỡng mộ tài năng Dawkins, cho rằng khi ông nhìn vào cùng một vũ trụ với Dawkins, ông thấy trong tiến hóa “…sự thông thái của một vị Chúa có tầm nhìn và có mục đích, hoạch định một thế giới sung túc và năng động…” . Tui nói ngay và luôn, 2 điều này không hề mâu thuẫn với nhau. Trong các nguyên lí tiến hóa, chẳng có dòng nào ghi “không bao giờ được có can thiệp siêu nhiên”; tiến hóa không ép buộc một thế giới quan vô thần.

Nhà sinh học Ki-tô Giáo Kenneth Miller, thêm hình theo sự hăm dọa của bạn đọc :(

Thuyết tiến hóa là một quan điểm chung về nguồn gốc sinh vật, cách mỗi nhà khoa học trình bày nó lại tùy vào thế giới quan và tâm tính riêng; chỉ cái chung mới là tiếng nói của tiến hóa :).

Học thuyết không sống nhờ vào ý kiến người đi đường. 

           
           Các bạn làm theo tôi nhá, có số là phải kiểm tra :). Bài viết khẳng định 42% người Mỹ được khảo sát cho rằng “sự sống là do đấng Tạo Hóa mà ra”, chỉ có “19% tin vào tiến hóa”, nhưng không ghi nguồn, nhưng vì tui mò hay nên ra GALLUP. Bài viết ghi “nhầm” vì khảo sát này về nguồn gốc con người chứ không phải sự sống nói chung và “quên” ghi thêm là có tới 31% người được hỏi tin con người đã tiến hóa, nhưng có Chúa hỗ trợ. Vậy, nếu tính tổng số người tin con người có tiến hóa, bằng mọi cách, chẳng phải là 50%, là… ờ… nhiều hơn số người không tin? 

            Cũng theo khảo sát GALLUP năm 2010, đúng là trình độ học vấn có ảnh hưởng phần nào tới quan điểm về nguồn gốc (nhưng vâng, Dawkins vẫn ngông ạ).

Hệ thống niềm tin>	Sáng tạo luận	Tiến hóa hữu thần	Tiến hóa tự nhiên
Niềm tin>	Chúa Trời tạo ra con người gần giống như hình dạng hiện tại trong vòng 10,000 năm trở lại đây.	Con người đã phát triển qua hàng triệu năm từ các dạng sống ít tiên tiến hơn nhưng Chúa Trời đã dẫn dắt quá trình này, bao gồm cả việc tạo ra con người.	Con người đã phát triển qua hàng triệu năm từ các dạng sống ít tiên tiến hơn. Chúa Trời không có vai trò gì trong quá trình đó.
Mọi người	40%	30%	16%
Cao học	22	49	25
Tốt nghiệp đại học	37	38	21
Có từng học đại học	44	36	16
Tú tài hoặc thấp hơn	47	34	9

            Mặt khác, Mỹ là một quốc gia hơi kì cục để dùng làm đại diện cho sự chấp nhận với tiến hóa, vì đây là một đất nước khá nặng tôn giáo, và bản chất dân chủ tận răng làm cho nhiều tổ chức có thể bành trướng, lấn át khoa học, điều khó xảy ra ở những nước có trình độ phát triển tương đương. Xét trên quy mô thế giới, trong tất cả các nước được khảo sát trong một nghiên cứu đăng trên tạp chí uy tín New Scientist, dẫn và làm đẹp trên tạp chí The Economist, tỉ lệ chấp nhận tiến hóa đều rất cao, toàn bộ hơn 50% chỉ trừ Mỹ (chỉ cao hơn có Thổ Nhĩ Kỳ), hoàn toàn xa rời những nước phát triển khác. So ra thì tỉ lệ tin tiến hóa đang LÊN.  

            
             Vậy, con số thực tế mức chấp nhận toàn cầu không ủng hộ cho “sự thật” tiến hóa đang giãy chết mà bà con đang nói.

Luận điểm 2. Hàng ngàn nhà khoa học đang chống đối thuyết tiến hóa?

"...gần như tất cả các nhà khoa học tiên phong cha đẻ của các ngành khoa học từ cổ chí kim, thì hoặc là không cần biết đến thuyết tiến hóa hoặc là hoàn toàn không tin thuyết tiến hóa."

              Khẳng định này cũng to lắm. Vấn đề: thuyết tiến hóa được trình làng một cách có hệ thống bởi Darwin-Wallace năm 1859, từ cổ chí kim thì biết bao xa trước Công Nguyên, có công bằng không? Thử đổi thử một ngành khoa học gần đây vào: Gần như tất cả các nhà khoa học tiên phong cha đẻ của các ngành khoa học từ cổ chí kim, thì hoặc là không cần biết đến thuyết tương đối hoặc là hoàn toàn không tin thuyết tương đối. Chết từ hồi nẳm thì sao mà biết, mà tin?

              Tuy nhiên những nhà tự nhiên trước Darwin người Hy Lạp, La Mã, Trung Hoa... từ thời cổ đại, nhờ sự quan sát sắt bén và kỹ lưỡng cũng đã có tư duy tiến hóa, nhận thấy sự thay đổi của sinh vật theo thời gian và nghĩ đến khái niệm sinh vật này có nguồn gốc từ sinh vật khác. Anaximander xứ Miletus (~610 – 546 TCN), triết gia Hy Lạp trước thời Socrates (lưu ý, thời cổ đại các nhà triết học rất đa năng, đảm nhiệm vai trò tìm hiểu thế giới tự nhiên của nhà khoa học ngày nay) đã cho rằng các sinh vật đầu tiên xuất hiện từ môi trường ẩm và con người phải được sinh ra từ sinh vật khác. Trường phái tiến hóa của triết gia Hy Lạp Epicurus (341 – 270 TCN) được nhà thơ và triết gia La Mã Lucretius trình bày dưới dạng bài thơ De rerum natura, về nhiều sinh vật được mẹ Trái Đất Gaia sinh ra nhưng chỉ những loài thích nghi nhất có thể duy trì nòi giống. Trang Tử, tác gia Đạo giáo  (~365 – 290 TCN) cho rằng sinh vật có biến đổi, thích nghi. Đạo giáo tỏ rõ quan điểm phản đối ý tưởng rằng sinh vật là bất biến (ý tưởng kéo dài mãi đến vài thế kỷ gần đây ở phương Tây), cho rằng những thuộc tính khác nhau của chúng là để ứng biến với môi trường, vạn vật và con người luôn trong trạng thái biến đổi không ngừng, là "Đạo"... Và còn các luồng tư tưởng từ thời Trung Cổ đến Phục Hưng, từ thế giới Hồi giáo cũng như các tư tưởng sơ khai phương Tây, nhìn nhận sự đấu tranh sinh tồn và bóng gió về sinh vật biến chuyển, vì ngại quan điểm độc tôn đương thời về một thế giới hoàn hảo ngay từ đầu . Tuy không hệ thống nào được phát triển chi tiết và vững chãi như thuyết Darwin – Wallace, nhưng đã cho thấy tiến hóa là một kết luận cổ xưa và toàn cầu.

            Đương đại, bài viết này của daikynguyenvn.com (ĐKN) dẫn chứng bản danh sách của viện Discovery (là một tổ chức trá hình, không liên quan gì đến kênh Discovery nổi tiếng) nêu tên 1000 nhà khoa học (thời điểm công bố là 100 gom từ năm 2001) không đồng tình với thuyết tiến hóa để tạo ấn tượng cho đồng bào về một sự lục đục thật sự trong nội bộ giới khoa học. Để đáp lại, tổ chức vì Giáo dục Khoa học Mỹ (NCSE) đã lập 1 danh sách các nhà khoa học tuyên bố ủng hộ tiến hóa, và điều đặc biệt là họ chịu chơi chấp, chỉ nhận những người có gốc tên Steve (Steven, Stephen, Stephanie...), theo NSCE chỉ chiếm 1% giới khoa học và gom được hơn 1300 chữ ký, với mục tiêu 100 Steve ban đầu đạt được chỉ trong 10 ngày, trong đó có 2 người đạt giải Nobel Steven Weinberg and Steven Chu, 200 trong tháng đầu tiên, Steve 300 là nhà vật lý lý thuyết vĩ đại Stephen Hawking.

   

             Ngoài ra, xem kỹ những tuyên bố mà các nhà khoa học đã ký trong danh sách Viện Discovery:

“Chúng tôi hoài nghi những khẳng định về  khả năng của đột biến ngẫu nhiên và chọn lọc tự nhiên trong việc giải thích sự đa dạng của sự sống. Chúng ta cần xem xét cẩn thận hơn những bằng chứng cho thuyết Darwin”.

Nguyên văn:

Ẩn/Hiện nội dung

"We are skeptical of claims for the ability of random mutation and natural selection to account for the complexity of life. Careful examination of the evidence for Darwinian theory should be encouraged."

Nguồn: http://www.daikynguyenvn.com/

           Đấy, chỉ là muốn xem xét lại vai trò của chọn lọc tự nhiên, vốn chỉ là 1 trong những cơ chế tiến hóa mà Darwin đã nêu ra. tiến hóa đã tiến hóa xa kể từ thời Darwin rồi, và đã có những cơ chế mới. Vậy, bản danh sách 1000 kia thật ra không hẳn là những người tin rằng tiến hóa không xảy ra hay sự sống không chung nguồn gốc, chỉ là còn lấn cấn về vai trò đột biến ngẫu nhiên và chọn lọc.

            So nó với tuyên bố cực kỳ rõ ràng của Danh Sách Steve: "Tiến hóa là một nguyên lý tối quan trong, có cơ sở vững chắc, có khả năng thống nhất những ngành khoa học sinh học, và tuyệt đại đa số các bằng chứng khoa học ủng hộ cho quan điểm rằng tất cả mọi sinh vật đều có chung nguồn gốc. Dù cho có những cuộc tranh luận thực sự về mô hình và các quá trình tiến hóa, không hề có sự nghi ngờ khoa học nghiêm trọng nào về việc tiến hóa có xảy ra hay không hay liệu chọn lọc tự nhiên có phải là cơ chế chính cho hiện tượng này không. Đưa ngụy-khoa học trường phái Sáng tạo luận, bao gồm nhưng không giới hạn bởi “Thiết kế thông minh”, vào chương trình khoa học của các trường công lập ở nước ta là không chính đáng về mặt khoa học và vô trách nhiệm về mặt sư phạm.”

Nguyên văn:

Ẩn/Hiện nội dung

"Evolution is a vital, well-supported, unifying principle of the biological sciences, and the scientific evidence is overwhelmingly in favor of the idea that all living things share a common ancestry. Although there are legitimate debates about the patterns and processes of evolution, there is no serious scientific doubt that evolution occurred or that natural selection is a major mechanism in its occurrence. It is scientifically inappropriate and pedagogically irresponsible for creationist pseudoscience, including but not limited to "intelligent design," to be introduced into the science curricula of our nation's public schools."

            Về danh sách của ông Bergman, nếu tập hợp 10000 chữ ký dễ thì sao ông chưa làm? Nghe quen quen như câu "Đề dễ mà, tao mà chịu làm hết sức là 10 điểm như chơi!". Vì việc đó thật ra hơi bị khó à nghen: Theo khảo sát của PEW chào mừng ngày Darwin, 98% nhà khoa học thuộc AAAS (Hiệp hội vì Tiến bộ Khoa học Mỹ), tổ chức vì khoa học nói chung lớn nhất thế giới, đồng tình với thuyết tiến hóa. Theo một khảo sát cũ hơn của GALLUP, nếu chỉ tính các nhà khoa học chuyên ngành sinh học và sự sống (những người có nhiều kiến thức nhất về vấn đề này), con số lên tới 99.85%. Nếu vậy, tại sao NSCE không tổ chức một cuộc xin chữ ký kiểu "bình thường" trên? (Mà nếu cho bất kỳ ai ký, thì con số sẽ áp đảo rất rất nhanh), mà họ chọn cách lập một danh sách "móc họng", để cho quần chúng thấy: khoa học không phải là một nền dân chủ, ai nhiều "phiếu" hơn thì lên ngôi.

29% người Mỹ không tin 98% nhà khoa học ủng hộ tiến hóa. Số còn lại không biết/thông thèm trả lời.

             Người chống tiến hóa luôn luôn rêu rao tiến hóa đang bị các nhà khoa học tẩy chay, gần sụm rồi, gần sụm rồi, mặc kệ ý kiến thực sự của cộng đồng khoa học. Chiến lược của họ tỏ ra có hiệu quả, vì chỉ có 66% người Mỹ trong cuộc khảo sát trên cho rằng các nhà khoa học đồng tình với tiến hóa. ĐKN đưa trích dẫn của Hitler về lời nói dối lớn, rằng một lời nói dối lặp lại đủ nhiều lần thì người ta sẽ tin, câu này nên áp dụng cho những hành động của bên nào mới đúng đây?

 

             Để dứt điểm về vụ danh sách, các bạn có thể đoán được tài liệu ở trên viết gì không? Đó là danh sách 100 nhà khoa học chống thuyết tương đối của Einstein. Để đáp lễ, Einstein trả lời gọn: “Nếu tôi sai, thì chỉ một là đủ.” Đó là một người có thể đưa ra được một phản biện xứng đáng, chứ đừng kéo cho đông rồi chỉ trích mơ hồ, yếu ớt, nha?

***

Bài gốc dài quá chừng, phản biện phải dài gấp 3. Viết ẩu nên chưa sửa gọn đẹp, nguồn ngọn cũng thêm cho hợp lệ chứ chưa format đàng hoàng, chủ yếu đưa cho được nội dung ra cho nóng. Đón đọc phần tiếp theo sắp ra sớm sớm, giải quyết chuyện "các nhà bác học lỗi lạc chống tiến hóa"

Read More

Phản biện ông Phạm Việt Hưng, Phần 1

Chào mừng cộng tác viên mới của Thư Viện Tiến Hóa, T.N. Bạn là người có tâm huyết với giáo dục khoa học và có đủ kiến thức để cầm bút có trách nhiệm, hy vọng trong tương lai trang web mình sẽ càng ngày càng triệt phá nhiều thông tin phản khoa học hơn.

Cách hiểu sai về tiến hóa: tranh luận người rơm

Tác giả: T.N.

Tiến hóa là học thuyết ra đời cách đây 150 năm. Trong quãng thời gian dài ấy, thuyết tiến hóa phải trải qua một quá trình kiểm tra và xác minh gắt gao từ cộng đồng khoa học. Và sau 150 năm kiểm định, bây giờ, chúng ta đã có thể kết luận về tính đúng đắn của thuyết tiến hóa. Đây là quan điểm của The National Science Teachers Association (Hiệp hội giáo viên khoa học quốc gia), thành lập năm 1944, là tổ chức lớn nhất thế giới có nhiệm vụ thúc đẩy và cải tiến việc dạy và học khoa học:

“The National Science Teachers Association (NSTA) strongly supports the position that evolution is a major unifying concept in science and should be emphasized in K–12 science education frameworks and curricula. Furthermore, if evolution is not taught, students will not achieve the level of scientific literacy needed to be well-informed citizens and prepared for college and STEM careers. This position is consistent with that of the National Academies, the American Association for the Advancement of Science (AAAS), and many other scientific and educational organizations.”(http://www.nsta.org/about/positions/evolution.aspx)

(Hiệp hội giáo viên khoa học quốc gia ủng hộ mạnh mẽ quan điểm cho rằng tiến hóa là một khái niệm có tính thống nhất quan trọng trong khoa học và nên được nhấn mạnh trong khuôn khổ và chương trình giảng dạy khoa học K-12. Hơn nữa, nếu tiến hóa không được dạy, sinh viên sẽ không có được mức độ kỹ năng khoa học cần thiết để trở thành các công dân có tri thức và chuẩn bị cho đại học và các nghề nghiệp thuộc STEM. Quan điểm này thống nhất với các quan điểm của viện hàn lâm quốc gia, Hiệp hội vì sự tiến bộ khoa học của Mỹ và nhiều tổ chức khoa học và giáo dục khác)

Như vậy, tính đúng đắn của tiến hóa đã được xác nhận bởi các hiệp hội khoa học và được đưa vào nhà trường. Tuy nhiên, hiện nay vẫn có các thông tin không chính thống rải rác trên internet phê phán thuyết tiến hóa. Vậy câu hỏi đặt ra là tại sao họ lại phê phán thuyết tiến hóa? Một lý thuyết đã được thử thách trong 150 năm và được xác nhận là đúng. Có phải do bản thân thuyết tiến hóa hay còn có yếu tố tác động nào khác?

Khi đề cập đến các tranh luận chống tiến hóa, chúng ta thường nói người này nói thế này, người kia nói thế nọ. Việc đánh giá chung chung như thế sẽ không thể trả lời được câu hỏi trên. Do đó, chúng ta cần đánh giá một cách tỷ mỉ từng cá nhân cụ thể để có thể tìm ra các yếu tố đã chi phối cách hiểu sai lạc về tiến hóa của họ.

Một trong những trang web đang lớn mạnh hiện nay về chống tiến hóa là của một nhà toán học tên là Phạm Việt Hưng (https://viethungpham.com/). Là một nhà toán học, do đó khi đề cập đến tiến hóa, một lĩnh vực thuần sinh học, ông Hưng đã viết không nhiều các tranh luận của chính ông. Mà thay vào đó, ông Hưng đã trích dẫn ra rất nhiều câu nói của các nhà khoa học khác nhau để ủng hộ cho quan điểm của ông. Do đó, ông Hưng đã chủ động phủ lên các bài viết của mình màu sắc khoa học. Thật sự tôi khó có thể kiểm chứng các trích dẫn này của ông Hưng vì ông không đưa ra nguồn của trích dẫn. Do đó, tôi sẽ tập trung phần lớn vào phần trả lời các góp ý (comment) từ đọc giả của ông Hưng sau mỗi bài viết vì phần này sẽ phản ánh chính xác quan điểm của ông Hưng khi cho rằng tiến hóa là sai.

Quan điểm đầu tiên mà ông Hưng đưa ra là “Làm thế nào để loài khỉ (hoặc vượn, tinh tinh) với 54, hoặc 48, hoặc 42 nhiễm sắc thể có thể biến thành loài người với 46 nhiễm sắc thể?” (https://viethungpham.com/2015/09/06/the-worst-mistake-in-science-sai-lam-te-hai-nhat-trong-khoa-hoc/)

Hay nói một cách ngắn gọn: theo quan điểm của ông Hưng, thuyết tiến hóa cho rằng khỉ tiến hóa thành người. Điều này là không thể xảy ra, và do đó thuyết tiến hóa là sai.

Cách dựng người rơm

Ở đây, ông Hưng đã sử dụng một thủ pháp gọi là tranh luận người rơm (straw man argument). Trong bất kỳ một cuộc tranh luận khoa học nào, để chứng tỏ lý thuyết của đối phương là sai, chúng ta có xu hướng tìm ra những bằng chứng để chứng tỏ lý thuyết đó là sai. Tuy nhiên, trong tranh luận người rơm, một người rơm được cố tình dựng lên. Người rơm này chính là phiên bản sai lạc của lý thuyết ban đầu. Phiên bản sai lạc này thường là việc cố tình bóp méo, điều chỉnh, hiểu sai so với phiên bản gốc. Từ đó, người phản biện chỉ việc đánh đổ người rơm này để dẫn đến việc kết luận là lý thuyết đó là sai.

Tranh luận người rơm thường được xem là một thủ pháp thâm độc vì nó xuyên tạc phiên bản gốc. Điều này thể hiện sự thiếu hiểu biết, vô ý hay cố tình, của người phản biện trong lĩnh vực đang tranh luận. Do đó, ở các xã hội tiên tiến, tranh luận người rơm không bao giờ được chấp nhận trong các hội nghị khoa học hay các diễn đàn lớn của khoa học.

Ông Hưng đã dựng lên một người rơm với nội dung: thuyết tiến hóa cho rằng khỉ tiến hóa thành người. Sau đó ông đánh đổ người rơm này khi cho rằng số lượng nhiễm sắc thể của loài là cố định. Do đó, không thể có khả năng rằng “khỉ (hoặc vượn, tinh tinh) với 54, hoặc 48, hoặc 42 nhiễm sắc thể có thể biến thành loài người với 46 nhiễm sắc thể”. Từ đó ông kết luận rằng tiến hóa là sai.

Sự thật

Sự thật là Darwin đã thật sự nói gì? Trong cuốn sách nổi tiếng của Darwin : The descent of man, and selection in relation to sex, nhà xuất bản London: John Murray, bản lần thứ nhất, xuất bản năm 1871, ở trang 197.

Tôi xin trích một phần đáng chú ý từ trang 197 như sau: “If the anthropomorphous apes be admitted to form a natural sub-group... we may infer that some ancient member of the anthropomorphous sub-group gave birth to man”.

Tôi sẽ chưa vội chuyển ngữ phần này sang tiếng Việt. Vì việc làm đầu tiên, chúng ta cần phải hiểu một số thuật ngữ quan trọng xuất hiện trong đoạn trích dẫn trên. Việc hiểu sai thuật ngữ có thể dẫn đến việc diễn dịch sai ý muốn của tác giả.

Trong đoạn trích dẫn trên, chúng ta thấy xuất hiện từ ape. Vậy ape là gì, chúng ta sẽ hiểu rõ hơn khi phân tích sự phân loại của bộ linh trưởng. Trong hệ thống phân loại sinh vật ta có các cấp độ như sau : Bộ > Họ > Chủng > Loài. Trong đó, mỗi cấp độ có thể được phân chia thêm thành các phân lớp nhỏ hơn. Ví dụ ở bộ (order), ta có phân bộ (suborder), phân bộ nằm giữa bộ và họ. Chúng ta sẽ bám sát trật tự này để xác định vị trí của ape trong bộ linh trưởng.

Bộ linh trưởng được chia thành 2 phân bộ prosimians (từ này thường được thay thế bằng Strepsirrhini) và simians. Trong đó, simians là linh trưởng bậc cao. Còn prosimians mang các đặc điểm sơ cấp hơn so với simians (tiền tố pro- trong tiếng latin là “trước”). Linh trưởng bậc cao được phân chia thành 2 nhóm : Catarrhini bao gồm Ape và Khỉ (ở châu phi và châu á); nhóm thứ 2 là Platyrrhini là khỉ sống ở Châu Mỹ.

Siêu họ Apes (Hominoidea) là loài linh trưởng không đuôi và được phân chia thành 2 họ là Hominoidea và Hominidae (còn được gọi là hominids hay họ vượn người). Họ Hominidae được chia thành 2 phân họ là Ponginae (đại diện là đười ươi) và phân họ Homininae. Trong phân họ Homininae, chúng ta chia ra 3 chủng là Gorilla – gôrila, Pan - tinh tinh và Homo - loài người và các tổ tiên trung gian

Chúng ta có thể tóm tắt trật tự rắc rối và khó nhớ trên bằng một sơ đồ sau:

Như vậy, loài người (và các tổ tiên trung gian) cùng với vượn (tinh tinh, gorilla và đười ươi) đều là loài linh trưởng không đuôi thuộc họ vượn người (Ape). Do đó, loài người hoàn toàn không phải tiến hóa từ khỉ theo quan niệm thực sự của tiến hóa. Mặt khác, theo sơ đồ, họ hàng gần nhất của loài người là Tinh Tinh. Đúng như mối quan hệ trên, chúng có số nhiễm sắc thể gần nhất với chúng ta, 48 so với 46, và nguyên nhân cũng đã được tìm ra bằng phương pháp di truyền, độc lập với tiến hóa: 2 cặp nhiễm sắc thể đã nhập làm một (sẽ có bài chi tiết hơn, lúc này, chúng ta tỉ tập trung mổ xẻ sự lệch lạc của ông Hưng về tiến hóa và cách phản biện khoa học).

Theo cách hiểu của ông Hưng về tiến hóa: người có nguồn gốc từ khỉ và vượn. Theo sơ đồ trên, ta thấy người và khỉ không có quan hệ tổ tiên với nhau. Vậy còn vượn thì sao? Tôi xin trích lại câu nói của ông Hưng : “Làm thế nào để loài khỉ (hoặc vượn, tinh tinh) với 54, hoặc 48, hoặc 42 nhiễm sắc thể có thể biến thành loài người với 46 nhiễm sắc thể?” Ông Hưng đã sử dụng từ ngữ một cách hồ đồ và thiếu hiểu biết. Ông đã cho tinh tinh và vượn đứng chung với nhau vì ông không biết rằng tinh tinh là một loài trong họ vượn. Như vậy ta thấy cách hiểu của ông Hưng về “vượn” là các con vượn đang sống chung với chúng ta hiện nay, đó là vượn hiện đại. Vì thế, ông Hưng dạy cho người đọc rằng tiến hóa, theo ông, là con người chúng ta có nguồn gốc từ các con vượn hiện đại này. Nhưng tiến hóa có thực sự nói vậy?

Chúng ta hãy quay lại trang 197 của cuốn The descent of man để xem darwin đã thật sự nói gì: “If the anthropomorphous apes be admitted to form a natural sub-group... we may infer that some ancient member of the anthropomorphous sub-group gave birth to man”. Lược dịch: Nếu các con vượn có đặc điểm giống người có khả năng phân thành một nhóm nhỏ một cách tự nhiên…chúng ta có thể cho rằng một vài thành viên cổ đại của nhóm nhỏ có đặc điểm giống người này tạo thành con người”

Mặt khác, Darwin còn ghi chú “It is not probable that a member of one of the other lower sub-groups should,… , have given rise to a man-like creature, resembling the higher anthropomorphous apes in so many respects”. Lược dịch: Không có khả năng một thành viên của một trong số các nhóm nhỏ thấp hơn khác,…, tạo ra các sinh vật giống người, tương tự nhiều mặt với các con vượn có đặc điểm giống người cao hơn

Kết

Như vậy, vượn mà Darwin nói đến chính là loài vượn cổ xưa. Để trở thành tổ tiên loài người, các con vượn cổ xưa này bắt buộc phải mang các đặc điểm giống người ở mức độ cao. Ngoài ra, Darwin cho rằng các con vượn ở một mức độ thấp không thể tạo ra một sinh vật giống người. Hơn nữa, loài vượn cổ xưa mang các đặc điểm giống người ở mức độ cao này còn phải được tách ra thành nhiều nhóm nhỏ hơn. Và một trong số các nhóm nhỏ hơn đó tiến hóa thành người và các dạng tổ tiên người trung gian. Do đó, nếu truy ngược lại, con người và vượn đều có chung một tổ tiên. Đây là quan điểm chính thống của tiến hóa. Hoàn toàn trái với sự bịa đặt của ông Phạm Việt Hưng.

EvoLit:

Có thể thấy, thay vì đưa ra thông tin chính xác về quan điểm của tiến hóa (con người có chung tổ tiên với vượn, có họ hang xa hơn với khỉ), thay vì làm một bước logic là so số nhiễm sắc thể của chúng ta với tinh tinh (và “quên” không nói nguyên nhân của chênh lệch đã được phát hiện từ thế kỷ trước), ông Hưng lại đưa số liệu của những loài khỉ, vượn tiến hóa đã nói rõ từ hơn trăm năm trước là không phải tổ tiên người. Đó là người rơm của ông Hưng, và đó hoặc là sự thiếu hiểu biết, hoặc là thiếu thành thật, cả hai trường hợp thì ông Hưng cũng không nên viết về tiến hóa nữa. Nhưng blog của ông vẫn rất nhộn nhịp, và vì thế mời các bạn đón đọc chuỗi bài phản biện tiếp theo trên EvoLit.

Read More